Ухаалаг утасны лити-ион (Li-ion) болон лити-полимер (Li-Po) батерей нь хэрэглээний эд анги. Түүний элэгдэл хамгийн ихээр хурдсах мөч нь цэнэгийн түвшин хэт өндөр (80–100%) эсвэл хэт бага (0–20%) үед байдаг. Тиймээс 20–80% “хүрээ” гэдэг нь батерейг химийн хувьд хамгийн бага стресстэй бүсэд ажиллуулах практик арга юм.
80–100%: Өндөр хүчдэл, дулаан хоёр элэгдлийг түргэсгэнэ
Батерей 100% рүү дөхөх тусам эсийн хүчдэл өндөр түвшинд очдог. Өндөр хүчдэл нь доторх исэлдэлт, хажуу урвалуудыг идэвхжүүлж, анод/катодын материалын доройтлыг түргэсгэдэг. Үүн дээр нэмээд цэнэглэлт явцад дулаан үүсдэг бөгөөд “өндөр хүчдэл + дулаан” хослол нь хөгшрөлтийг хамгийн хурдан болгодог нөхцөл.
Үйлдвэрлэгчид 80%-иас хойш цэнэглэх хурдыг бууруулж, хамгаалалтын алгоритм ажиллуулдаг ч 100% дээр удаан баригдах (ялангуяа шөнөжин залгатай байх) нь батерейг өндөр хүчдэлийн бүсэд олон цаг байлгаж, элэгдлийг нэмэгдүүлдэг.
0–20%: Гүн цэнэггүйдэл эрсдэл, бага хүчдэлийн стресс
Цэнэг хэт багасахад эсийн хүчдэл буурч, батерейн дотоод бүтэц “стресс”-д ордог. Тогтмол 0–10% хүргэж ашиглах нь хүчин чадал буурах явцыг түргэсгэж болзошгүй. Мөн бүрэн цэнэггүйдэлд удаан байвал хамгаалалтын хэлхээ батарейг “унтраах” горимд оруулж, зарим тохиолдолд төхөөрөмж асаалт авахгүй мэт асуудал үүсэх эрсдэлтэй.
20–80%: Элэгдэл хамгийн удаан явдаг “зөөлөн” бүс
20–80% дотор батерей:
- хэт өндөр хүчдэлд удаан баригдахгүй,
- хэт бага хүчдэлд унахгүй,
- дулааны ачаалал харьцангуй бага байна.
Үүний үр дүнд хүчин чадлын алдагдал удааширч, урт хугацааны ашиглалт дээр илүү тогтвортой болдог.
Хэзээ 100% цэнэглэх нь “зөвшөөрөгдөх” вэ?
Хэрэглээний нөхцөлөөс хамаарна.
- Өдөржин гадаа, цэнэглэх боломжгүй үед 100% хүргэж үзэх нь бодит хэрэгцээ байж болно.
- Харин өдөр тутам байнга 100% дээр барьж, 0% хүртэл буулгах давталт хийвэл батерей хурдан доройтно.
Нэмэлт гол дүрэм: Температур
Батерейд хамгийн муу зүйл бол халалт. Иймээс:
- цэнэглэх үед наранд, халуун орчинд байлгахгүй,
- тоглоом тоглох, камер/навигейшн зэрэг өндөр ачаалалтай үед давхар хурдан цэнэглэлт хийхгүй байх нь ашигтай.
20–80% дотор цэнэг барих нь батерейг хамгийн бага химийн стресстэй бүсэд ажиллуулж, хүчин чадлын уналтыг удаашруулах зорилготой. Энэ нь “заавал мөрдөх хууль” биш, харин батерейгаа удаан барихыг хүсвэл хамгийн үр дүнтэй дадал юм.
