Тээвэрлэлт сэргэснээр газрын тосны үнэ огцом намжив
Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх тээвэрлэлт аажмаар хэвийн горимдоо шилжиж эхэлснээр дэлхийн газрын тосны зах зээлийн үнэ Ираны дайны өмнөх түвшиндээ эргэн буурчээ.
Тухайлбал, Брент ангиллын газрын тосны үнэ өчигдөр баррель тутамдаа 72.48 ам.доллараас доошилсон байна. Харин хоёрдугаар сарын 28-нд АНУ, Израилийн арми Ираны нутаг дэвсгэрт байлдааны ажиллагаа эхлүүлэхийн өмнө уг үнэ 73.23 ам.доллар байсан юм.
Ийнхүү зах зээл дайн эхлэхээс өмнөх ханш руугаа ойртсон нь Ормузын хоолойн нөхцөл байдал эрчим хүчний үнэд ямар хүчтэй нөлөөлдгийг дахин харууллаа.
Ормузын хоолой хаагдсанаар газрын тосны хямрал эхэлж байв
Дайн эхэлсний дараахан Ираны тал дэлхийн эрчим хүчний тээвэрлэлтийн тавны нэг орчим нь дамжин өнгөрдөг Ормузын хоолойг хаасан юм.
Үүний улмаас олон улсын зах зээлд газрын тосны нийлүүлэлт тасалдах эрсдэл огцом нэмэгдэж, дэлхий даяар үнийн дарамт үүсэж эхэлсэн байна.
Ормузын хоолой нь Персийн булангийн газрын тос, байгалийн хийн тээвэрлэлтийн хамгийн чухал гарцуудын нэг тул тэнд үүссэн аливаа саатал дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд шууд нөлөөлдөг.
АНУ, Иран санамж бичиг байгуулсны дараа үнэ буурч эхэлжээ
АНУ болон Ираны талууд зургаадугаар сарын 17-нд дайныг зогсоох асуудлаар харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурсан байна.
Үүний дараа энхийн гэрээ байгуулах яриа хэлэлцээний 60 хоногийн хугацаа эхэлж, зах зээл дээрх түгшүүр бага зэрэг намжжээ.
Санамж бичиг байгуулагдсанаас хойш газрын тосны үнэ буурах хандлагатай болсон нь хөрөнгө оруулагчид болон эрчим хүчний зах зээл Ормузын хоолойн тээвэрлэлт аажмаар сэргэнэ гэж хүлээж байгаатай холбоотой аж.
Гэвч үнэ дахин өсөх эрсдэл хэвээр байна
Хэдийгээр газрын тосны үнэ дайны өмнөх түвшинд ойртсон ч нөхцөл байдал бүрэн тогтворжсон гэж үзэхэд эрт байна гэж шинжээчид анхааруулж байна.
Economist Intelligence Unit хүрээлэнгийн Ойрх Дорнод, Африкийн бүс нутаг хариуцсан захирал Пратибха Такер: “Зах зээлүүд тус бүс нутгийн нөхцөл байдлыг анхааралтай ажиглаж байна. Тиймээс хурцадмал байдал дахин сэргэвэл газрын тосны үнэ огцом өсөх эрсдэл хэвээр байгаа” гэжээ.
Өөрөөр хэлбэл, Ормузын хоолойгоор тээвэрлэлт нэмэгдэж байгаа ч бүс нутгийн улс төр, аюулгүй байдлын эрсдэл газрын тосны үнийг дахин савлуулах боломжтой хэвээр байна.
Ормузаар нэвтрэх хөлгийн тоо нэмэгджээ
Далайн тээврийн хөдөлгөөнийг ажигладаг Kpler компанийн мэдээлснээр, санамж бичигт гарын үсэг зурснаас хойш Ормузын хоолойгоор нэвтрэх ачаа тээврийн хөлгийн тоо мэдэгдэхүйц өссөн байна.
Сүүлийн өдрүүдэд тус хоолойгоор 284 хөлөг нэвтэрсэн нь нөхцөл байдал сайжирч буй томоохон дохио гэж үзэж болохоор байна.
Гэсэн ч энэ үзүүлэлт дайны өмнөх үеийн түвшинд бүрэн хүрээгүй хэвээр байгаа аж. Дайны өмнө Ормузын хоолойгоор өдөрт дунджаар 138 хөлөг нэвтэрдэг байсан гэж мэдээлжээ.
АНУ-д бензиний үнэ бага зэрэг буурсан ч өндөр хэвээр байна
Газрын тосны үнэ буурснаар АНУ-ын зах зээл дэх бензиний жижиглэн худалдааны үнэд ч тодорхой нөлөө үзүүлж эхэлсэн байна.
Дөрөвдүгээр сард бензиний дундаж үнэ нэг галлон буюу 3.8 литр тутамдаа 4 ам.долларт хүрч байсан бол одоо ойролцоогоор 3.93 ам.доллар болж буурчээ.
Гэсэн хэдий ч энэ нь дайны өмнөх үеийн түвшнээс мэдэгдэхүйц өндөр хэвээр байгаа тул хэрэглэгчдийн дарамт бүрэн арилсан гэж хэлэхэд хэцүү байна.
Трамп газрын тос буурсан ч бензин хямдрахгүй байгааг шүүмжилжээ
Лхагва гарагт АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамп газрын тосны үнэ буурч байхад бензиний үнэ хангалттай буурахгүй байна гэж шүүмжилсэн байна.
Тэрээр Shell, ExxonMobil зэрэг томоохон компаниудыг шалгахыг уриалжээ.
Трамп Цагаан ордонд сэтгүүлчидтэй уулзахдаа: “Газрын тосны үнэ огцом буурсан ч шатахуун түгээгүүрийн үнэ буухгүй байгааг бид харж байна” гэж хэлсэн байна.
Бензиний үнэ түүхий газрын тосны ханштай шууд зэрэгцдэггүй
Гэхдээ мэргэжлийн байгууллагуудын тайлбарласнаар бензин, түлшний жижиглэн худалдааны үнэ түүхий газрын тосны ханштай яг зэрэгцэн, шууд өөрчлөгдөх боломжгүй байдаг.
Учир нь түүхий газрын тосны үнэ буурснаас гадна боловсруулах үйлдвэрийн зардал, тээвэрлэлт, татвар, нөөц, худалдааны сүлжээний үнэ тогтоолт зэрэг олон хүчин зүйл бензиний эцсийн үнэд нөлөөлдөг.
Иймээс Ормузын хоолойн тээвэрлэлт сэргэж, газрын тосны үнэ буурч байгаа ч хэрэглэгчид шатахууны үнэ шууд огцом хямдарна гэж хүлээхэд эрт байж магадгүй юм.
