Тав дахь жилдээ үргэлжилж буй дайныг дуусгах зорилготой Украин, Орос, АНУ-ын гурван талт хэлэлцээ Абу Дабид хоёр өдөр үргэлжлээд өндөрлөжээ. Америкийн төлөөлөгчид «зарим нэг боломж» харагдсан гэж мэдэгдсэн ч байлдааныг зогсоох чиглэлд бодитой ахиц гараагүй байна.
Харин Москва, Киев олзлогдсон цэргүүдийг өргөн хүрээнд солилцох асуудлыг хэлэлцсэн нь уулзалтын цорын ганц тодорхой ахиц болжээ. Уг солилцоо ойрын хугацаанд хэрэгжих боломжтой гэж мэдээлсэн байна.
Украины төлөөлөгч хэлэлцээг хамгийн хүнд үе шатуудын нэг гэв
Хоёрдугаар сараас хойших анхны уулзалтад оролцсон Украины төлөөлөгч Davyd Arakhamia энэ удаагийн яриа хэлэлцээг «хамгийн хүнд хэцүү үе шатуудын нэг» хэмээн тодорхойлжээ.
«Оросууд маш хатуу зааварчилгаатай ирсэн бололтой, тиймээс хэлэлцүүлгийн уур амьсгалыг зөөлрүүлэхэд туйлын хэцүү байлаа» гэж тэр хэлсэн байна.
Гэсэн ч Arakhamia «эерэг эрч хүч» мэдрэгдсэнийг онцолж, дараагийн уулзалтыг аль болох хурдан хийхийг уриалжээ.
Оросын хэлэлцээний төлөөлөгч Vladimir Medinsky илүү хатуу байр суурь илэрхийлсэн байна.
«Одоогийн байдлаар… Украин, АНУ-ын байр суурь, мөн Европын ухаарч, бодит байдлыг ойлгох эсэхээс их зүйл хамаарна» хэмээн тэр мэдэгджээ.
АНУ-ын төлөөлөгчид Путин, Зеленский нартай уулзана
Абу Дабигийн уулзалтын дараа АНУ-ын төлөөлөгч Steve Witkoff болон Ерөнхийлөгч Donald Trump-ийн хүргэн Jared Kushner нар пүрэв гарагт Москвад Vladimir Putin-тэй уулзахаар болсон байна.
Үүний дараа тэд Дублинд Украины Ерөнхийлөгч Volodymyr Zelensky-тэй уулзах хуваарьтай аж.
Энэ удаагийн хэлэлцүүлэг голчлон Европын аюулгүй байдлын ирээдүйн бүтцэд төвлөрсөн бололтой. Гэвч талууд уг асуудлыг өөр өөрөөр тайлбарлаж байна.
Киевийн хувьд НАТО-д элсээгүй байсан ч дахин халдлагад өртвөл холбоотнуудаасаа тусламж авах баталгаа чухал юм. Харин Москва шинэ тогтолцоонд Зүүн Европ дахь НАТО-гийн нөлөөг хязгаарлах нөхцөл оруулахыг зорьж байгаа аж.
«Шинэ Ялта, Потсдам» гэх санал анхаарал татжээ
Долоо хоногийн эхээр Kushner АНУ-ын засаг захиргаа Украин, Орос, Европын хооронд «тогтвортой энх тайвныг хангах» аюулгүй байдлын шинэ тогтолцоо байгуулах хүсэлтэй байгааг хэлжээ.
Medinsky ч дэлхийд «шинэ», «шударга» аюулгүй байдлын тогтолцоо хэрэгтэй гэж мэдэгдсэн байна. Тэрээр үүнийг «шинэ Ялта, Потсдам» хэмээн нэрлэжээ.
Энэ нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараах Европын зохион байгуулалт, нөлөөллийн хүрээг хэлэлцсэн 1940-өөд оны холбоотон гүрнүүдийн дээд хэмжээний уулзалтуудыг дурдсан хэрэг юм.
Украин болон Европын орнууд АНУ-ын одоогийн засаг захиргааны Европын аюулгүй байдлын төлөөх амлалт, Кремлийн эсрэг байр суурь суларч болзошгүйд санаа зовниж иржээ.
Европ хэлэлцээнд оролцохоо шаардаж байна
Их Британи, НАТО болон Европын Холбооны зарим улсын төлөөлөгчид Абу Дабид очиж, АНУ, Украины хэлэлцээний багуудтай уулзсан байна. Харин Оросын тал Европын төлөөлөгчидтэй холбоо тогтоогоогүйгээ мэдэгджээ.
Европын улсууд тивдээ үргэлжилж буй дайны дараах зохицуулалтад өөрсдийгөө гол оролцогч гэж үздэг. Гэвч Москва тэдний оролцоонд ач холбогдол өгөхгүй байгаа аж.
Ялангуяа Зүүн Европын олон улс үндэсний аюулгүй байдлаа Украины аюулгүй байдлаас салгаж үзэх боломжгүй гэж үзэж байна.
Германы засгийн газрын хэвлэлийн төлөөлөгч лхагва гарагт «НАТО-гийн гишүүн орнуудын дунд зөвшилцөлд хүрэхгүйгээр» аливаа тохиролцоог хэрэгжүүлэх боломжгүйг мэдэгджээ.
АНУ Европыг үйл явцад оролцуулах сонирхолтой байгаа бөгөөд Kushner тэднийг «хэлэлцээний формат»-д багтаах асуудлыг Путинтэй хийх уулзалтын хөтөлбөрт оруулахаа амласан байна.
Эхлээд гал зогсоох уу, эсвэл тохиролцох уу?
Талууд зөвхөн аюулгүй байдлын баталгааны агуулга бус, хэлэлцэх дараалал дээр ч зөрүүтэй байр суурьтай байна.
Украин, Европын орнууд эхлээд гал зогсоож, дараа нь ирээдүйн тогтолцоог хэлэлцэхийг хүсэж байгаа аж. Харин Кремль тохиролцоо байгуулсны дараа л байлдааны ажиллагааг зогсооно гэсэн нөхцөл тавьж байна.
Kushner дайны дараах аюулгүй байдлын аливаа хэлэлцээр нь дайн ямар нөхцөлөөр дуусахаас шууд хамаарна гэж онцолжээ. Түүний хэлснээр, «газар нутаг болон хоёр талын бусад бүх асуудлаар тохиролцоонд хүрэхээс нааш» дайныг дуусгах боломжгүй аж.
Донецкийн асуудал гол саад хэвээр байна
Өнгөрсөн жил хэлэлцээ эхэлснээс хойш шийдэлд хүрэхэд хамгийн их саад болж буй асуудал нь Оросын хяналтад ихээхэн хэсэг нь орсон Украины Донецк муж юм.
Киев өөрийн аюулгүй байдалд чухал ач холбогдолтой нутаг дэвсгэрээ хадгалахын тулд одоогийн фронтын шугамыг царцаахыг хүсэж байна. Харин Орос Донецкийн үлдсэн хэсгээс цэргээ гаргаж, газар нутгийг бүхэлд нь шилжүүлэхийг Украинаас шаардаж байгаа аж.
Kushner газар нутгийн маргаан хамгийн хүнд сэдэв хэвээр байгааг хүлээн зөвшөөрчээ. Украины төлөөлөгч Kyrylo Budanov харин Донецкоос цэргээ гаргах шаардлагын талаар тайлбар өгөхөөс татгалзсан байна.
Хожим тэрээр уулзалтыг «хүнд» болсон гэж дүгнэж, Украины нэн тэргүүний зорилго нь Орос ирээдүйд дахин довтлохгүй байх баталгааг бүрдүүлэх явдал гэдгийг онцолжээ.
Эх сурвалж: BBC
