Нийтийн тээврийн төлбөрийн сахилга хяналтанд орж эхэллээ
Нийтийн тээврээр зорчдог иргэдийн дунд төлбөр төлөхгүйгээр хойшоо явж, хяналтаас бултах сөрөг дадал түгээмэл байдаг талаар нийтийн тээврийн компаниуд удаа дараа дурдсаар ирсэн. Энэ үзэгдэл нь компанийн орлого, үйлчилгээний тогтвортой байдалд шууд нөлөөлж, системийн алдагдал үүсгэдэг гэж үзэж байна.
Ийм нөхцөлд нийслэлд нийтийн тээврийн үйлчилгээ үзүүлдэг “Дюц” ХХК өөрсдийн зардлаар зорчигчдын урсгалыг шууд хянах боломжтой ухаалаг хаалт бүхий системийг туршиж эхлэв. Шинэ төхөөрөмж нь автобусанд суух мөчид картаа уншуулаагүй зорчигчийг урд хэсэг рүү нэвтрүүлэхгүй зарчмаар ажиллаж байна.
Ч:19А чиглэлд туршилт эхэлж, орлого мэдэгдэхүйц өсөв
Туршилтыг Ч:19А Гадна тойруугийн эцэс – Сансар чиглэлийн нэг автобусанд 2 дугаар сарын 1-нээс эхлүүлсэн. Уг шугамын 2025 оны 12 сар, 2026 оны 1 дүгээр сарын дундаж орлогыг туршилт эхэлснээс хойших эхний ес хоногийн орлоготой харьцуулахад өсөлт тодорхой хэмжээнд гарчээ. Нийтийн тээврийн компанийн зүгээс анхны үзүүлэлтүүдийг эерэг хандлагатай гэж үнэлж байгаа бөгөөд бүтэн сарын нарийвчилсан дүн гарснаар системийг өргөтгөх эсэхээ шийдэх төлөвтэй байна.
Ингэснээр нэг чиглэл дээр хийж буй туршилтын үр дүнгээр бусад шугамуудад шат дараатай нэвтрүүлэх бодлогын суурь тооцоог хийх боломж бүрдэх юм.
Ухаалаг хаалтын техникийн боломж, аюулгүй байдлын шийдэл
Шинэ хаалтыг БНХАУ-аас импортолсон бөгөөд Ютонг үйлдвэрийн автобусуудад зориулсан тусгай загвар юм. Нэг минутад дунджаар 34 зорчигчийг нэвтрүүлэх хүчин чадалтай бөгөөд Зүүн Европын хэд хэдэн улсад ашиглагдаж буй технологийн шийдлийг нутагшуулж байна гэж компанийн мэргэжилтнүүд тайлбарлажээ.
Хаалганы өөрийн өртөг ойролцоогоор 4 сая төгрөг бөгөөд системийг нутагшуулах, программ хангамж, карт уншилтын интеграц хийхэд нэмэлт зардал гарсан байна. Аюулгүй байдлын хувьд ослын үед автомат доош унах горимтой тул гэнэтийн нөхцөл байдалд зорчигчдын гарах урсгалыг хаахгүй байхаар тооцоолсон гэж үзэж байгаа.
Хаалт нь зөвхөн зорчигч карт уншигч төхөөрөмж дээр картаа уншуулж, төлбөр баталгаажсан тохиолдолд нээгдэнэ. Үгүй тохиолдолд зорчигч урд хэсэг рүү орж чадахгүй бөгөөд энэ нь үнэгүй зорчих боломжийг системийн хувьд үндсэндээ хааж байна.
Бэлэн мөнгө төлөлтийн хяналтыг чангатгах дараагийн алхам
Одоогийн байдлаар бэлэн мөнгөөр зорчих иргэдийн төлбөрийг жолооч тусгай товч ашиглан системд оруулж байна. Гэсэн хэдий ч автобус дотор байрлах бэлэн мөнгөний хайрцагт талласан дэвсгэрт, эсвэл тогтоосон тарифаас бага хэмжээний 200–300 төгрөг хийх явдал түгээмэл байдаг талаар салбарынхан онцолдог.
Үүнийг багасгахын тулд бэлэн мөнгөний хайрцаг дээр тусдаа уншигч төхөөрөмж суурилуулах боломжийг судалж эхэлжээ. Ингэснээр кассанд хийсэн дүнг системтэй уялдуулж, тарифын доод хэмжээнээс бага дүнгээр зорчих боломжийг хязгаарлах зорилготой байна.
Хүүхэд, ахмадууд ч бүртгэлтэй зорчих шаардлагатай
Шинэ систем үйлчилж эхэлснээр насанд хүрсэн зорчигчдоос гадна хүүхэд, ахмад настнууд ч картаа заавал уншуулах шаардлагатай болж байна. Хөнгөлөлт, чөлөөлөлт эдэлдэг зорчигчдыг ч системд бүртгэж, бодит зорчилтын тоог ил тод болгож, төрөөс олгогдох нөхөн төлбөр, татаасын тооцооллыг илүү нарийн болгох зорилго давхар агуулагдаж байгааг албаныхан дотооддоо ярьж байна.
Төхөөрөмжийг суурилуулахдаа зорчигчдын хөдөлгөөнийг аль болох удаашруулахгүй, хөл хөдөлгөөний оргил үеийн ачааллыг даахуйц байдлаар тохируулсан гэж үзэж байгаа ч бодит урсгал дунд хэр үр дүнтэй байхыг туршилтын хугацаа харуулах юм.
Иргэдийн хандлага: шударга төлбөрийн тогтолцоог дэмжих нь давамгай боловч эсэргүүцэл ч байна
Олон нийтийн сүлжээнд гарсан бичлэг, зургуудын доорх сэтгэгдлүүдээс харахад зорчигчдын ихэнх нь хүн бүр ижил тарифаар төлбөрөө төлөх ёстой, үнэгүй зорчилтыг багасгах нь нийтийн тээврийн чанар, орлогыг сайжруулах суурь болно гэсэн байр суурийг илэрхийлж байна.
Нөгөө талд тогтолцоог шүүмжилж буй хэсэг нь шууд болон дайвар шалтгааныг дурдаж байгаа нь ажиглагдана. Зарим нь ахмад настанд хүндрэл үүсэх эрсдэл, оргил цагаар нааш цааш чихэлдэж, саатал бий болох вий гэсэн болгоомжлол илэрхийлж байгаа бол, зарим нь үнэгүй эсвэл дутуу төлбөртэй зорчих боломж хумигдаж байгаад сөрөг хандлагатай байна гэж харагдаж байна.
Гэсэн хэдий ч компани өөрсдийн зүгээс төхөөрөмжийг зорчигчдод аль болох хүндрэл үүсгэхгүй байдлаар шийдэж, гол зорилго нь нийтийн тээврийн орлого, тогтвортой байдлыг хамгаалах, төлбөрөө үнэнчээр төлдөг зорчигчдыг хохироохгүй байх гэж үзэж байна.
Нийтийн тээврийн соёлыг өөрчлөх урт хугацааны туршилт
Шинэ хаалт нь техникийн шинэчлэл гэхээс гадна зорчигчдын зан төлөв, төлбөрийн соёлыг өөрчлөх урт хугацааны туршилтын нэг хэсэг болж байна. Өмнө нь мөнгөө төлөөгүй зорчигчдыг буулгах гэж оролдох үед бусад зорчигчид хааж, чихэлдэн орж өгдөг, хяналт хийх боломж бараг үгүй болдог нөхцөл байдал үе үе үүсдэг байсныг салбарынхан дурдаж ирсэн.
Тиймээс автобусны дотор болон гадна талд зөвхөн төлбөрөө төлсөн зорчигчдод үйлчилнэ гэсэн санамж, мэдээллийг байршуулж, төлбөрийн сахилга, хариуцлагатай зорчилтыг хэвшүүлэхийг зорьж байна. Амжилттай хэрэгжсэн тохиолдолд нийтийн тээврийн санхүү, үйлчилгээний түвшин, иргэдийн хандлагад үлэмж өөрчлөлт авчрах боломжтой гэж үзэж байна.
