Лхагва гарагт Анкара хотод болсон NATO-гийн чуулганы үеэр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Украинд агаарын довтолгооноос хамгаалах Patriot пуужин үйлдвэрлэх лиценз олгоно гэж амласан талаар мэдээлжээ.
Зеленскийтэй уулзахдаа амлалт өгчээ
Трамп Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленскийтэй уулзах үеэрээ Patriot пуужинг Украинд өөрсдөө үйлдвэрлэх боломж олгох тухай ярьсан байна.
Тэрбээр “Бид танайд Patriot пуужин үйлдвэрлэх лиценз өгөх болно. Бид үүнийг тайлбарлаж өгсний дараа тэд маш хурдан үйлдвэрлэж чадна гэж би бодож байна” гэж хэлсэн юм.
Гэхдээ энэ шийдвэрийн талаар Patriot системийн гол үйлдвэрлэгчид болох Lockheed Martin болон Raytheon компаниудад хараахан мэдэгдээгүй байгаа аж. Трамп үүнд “ямар нэг асуудал байхгүй” гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Patriot яагаад Украинд чухал вэ?
Patriot нь ирж буй пуужинг агаарт амдан устгах зориулалттай дэлхийн хамгийн хүчирхэг агаарын довтолгооноос хамгаалах системүүдийн нэгт тооцогддог.
Гэхдээ уг системийн өртөг маш өндөр. Нэг батарей буюу харвагч, илрүүлэгч, радар болон пуужингуудыг багтаасан иж бүрэн цогцолборын үнэ ойролцоогоор 1 тэрбум ам.доллар хүрдэг байна.
Мөн үйлдвэрлэлийн хүчин чадал хязгаарлагдмал. АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны мэдээллээр жилд ойролцоогоор 600 Patriot пуужин үйлдвэрлэдэг гэж үздэг.
АНУ-д өөрт нь ч нөөц хэрэгтэй байна
Ираны эсрэг дайны үеэр АНУ өөрийн Patriot пуужингийн нөөцийн талаас илүү хувийг ашигласан тул бусад улс оронд нийлүүлэх боломж, сонирхол хязгаарлагдаж байгаа гэх мэдээлэл бий.
Трамп мөн энэ талаар “Бидэнд Patriot байгаа ч тийм олон биш. Манайд өөрт маань бас хэрэгтэй байгаа” гэж хэлжээ.
Ийм нөхцөлд Украинд шууд систем нийлүүлэхээс гадна үйлдвэрлэх лиценз олгох хувилбар нь илүү урт хугацааны шийдэл байж магадгүй гэж ажиглагчид үзэж байна.
Оросын баллистик пуужингийн довтолгоо нэмэгдэж байна
Украины хувьд Patriot системийн хэрэгцээ нэн өндөр байгаа. Сүүлийн үед Оросын тал баллистик пуужингаар Украины хотуудыг байнга довтолж, ихээхэн хохирол учруулж байна.
Украины зэвсэгт хүчин Оросын нисгэгчгүй онгоцны довтолгоог ихэнх тохиолдолд амжилттай саармагжуулж байгаа ч баллистик пуужингийн эсрэг хамгаалалтын хэрэгсэл дутмаг хэвээр байгаа юм.
Тухайлбал, ням гарагт Орос Киев хот руу 23 баллистик пуужин харвасан бөгөөд Украины тал нэгийг нь ч зогсоож чадаагүйгээс 20 гаруй хүн амиа алдсан гэж мэдээлэгдсэн байна.
Украин тавдугаар сард лиценз хүссэн
Володимир Зеленский өмнө нь тавдугаар сарын сүүлээр Украин Patriot пуужин үйлдвэрлэх лиценз авах хүсэлтээ АНУ-д албан ёсоор хүргүүлсэн талаар мэдээлж байв.
Харин одоо Трамп энэ хүсэлтэд нааштай байр суурь илэрхийлсэн нь Украины агаарын хамгаалалтад урт хугацааны чухал боломж нээж магадгүй байна.
Украины алсын зайн цохилтыг Трамп зөвтгөв
Трамп мөн сүүлийн үед Украины зэвсэгт хүчний хийж буй алсын зайн цохилтуудын амжилтыг хүлээн зөвшөөрч байгаагаа илэрхийлжээ.
Тэрээр “Энэ бол хурцадмал байдал. Гэхдээ дайныг дуусгахад хүргэж болох хурцадмал байдал юм” гэж хэлсэн байна.
Трампын дэргэд суусан АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио ч Украины газрын тосны үйлдвэрүүд рүү хийж буй цохилтууд Москвагийн хувьд тодорхой дохио болж байгааг онцолсон байна.
Тэрээр эдгээр цохилт нь “агаарын орон зайгаа хамгаалах нь ямар хэцүү болохыг” Орост харуулж, улмаар Кремлийн эхлүүлсэн дайныг зогсооход нөлөөлж магадгүй гэж мэдэгджээ.
Путин, Зеленский нарыг уулзуулах оролдлого бүтэлгүйтэж байв
Трамп өмнө нь Владимир Путин болон Володимир Зеленский нарыг уулзуулахыг оролдсон ч үр дүнд хүрээгүй. Путин ийм уулзалтыг зөвхөн Москвад зохион байгуулах боломжтой гэж байр сууриа илэрхийлж байсан юм.
Анкара дахь уулзалтын үеэр Трамп энэ сэдвийг дахин хөндөж, Москвад очиход бэлэн эсэхийг Зеленскийгээс асуусан байна.
Үүнд Зеленский хошин өнгөөр “Тэнд Украины маш олон дрон байгаа болохоор хэцүү байх болно” гэж хариулжээ.
Patriot лиценз дайны шинэ шатны дохио болж магадгүй
Хэрэв АНУ үнэхээр Patriot пуужин үйлдвэрлэх лицензийг Украинд олговол энэ нь зөвхөн зэвсгийн нийлүүлэлт бус, Украины батлан хамгаалах үйлдвэрлэлийг урт хугацаанд бэхжүүлэх стратегийн алхам болох юм.
Оросын баллистик пуужингийн довтолгоо нэмэгдэж, Украины хотуудын аюулгүй байдал эрсдэлд орж буй энэ үед Patriot үйлдвэрлэх боломж нь Киевийн хувьд хамгийн чухал хамгаалалтын шийдлүүдийн нэг болж магадгүй байна.
