40 наснаас хойш эмэгтэй хүний дааврын өөрчлөлт эрчимжихийн хэрээр биеийн жин, цусан дахь сахарын зохицуулалт, өөх тосны хуримтлал зэрэгт өөрчлөлт гарах нь түгээмэл. Ийм үед завсарлагатай мацаг буюу хооллох хугацаагаа тодорхой цагаар хязгаарлах арга нь зарим эмэгтэйд жингээ зохицуулах, инсулины мэдрэг байдлыг дэмжих, цусан дахь сахарын хэлбэлзлийг бууруулахад тустай байж болох юм.
Гэхдээ энэ арга хүн бүрт адилхан үр дүн үзүүлэхгүй. Архаг өвчтэй, тогтмол эм хэрэглэдэг, цусан дахь сахарын зохицуулалтын асуудалтай эсвэл хооллолтын эмгэгийн түүхтэй хүмүүс мацаг барьж эхлэхээсээ өмнө эмчтэй зөвлөлдөх шаардлагатай.
Мөн удаан хугацаагаар өлсөхөөс илүүтэй тэнцвэртэй хооллолт, хангалттай уураг, амралт болон хөдөлгөөнийг хамтад нь анхаарах нь чухал.
40-өөс хойш завсарлагатай мацаг ямар ашигтай байж болох вэ?
Эстроген дааврын хэмжээ буурч эхлэх үед зарим эмэгтэйд инсулины мэдрэг байдал багасаж, хэвлийн хэсгээр өөх хуримтлагдах эрсдэл нэмэгддэг. Хооллох хугацааг зохистойгоор хязгаарлах нь нийт илчлэгийн хэрэглээг багасгаж, жингийн хяналтад туслах боломжтой.
Мацаг барих үед бие махбод эхлээд хадгалсан глюкозоо ашиглаж, дараа нь өөх тосны нөөцөөс эрчим хүч авах үйл явц нэмэгддэг. Үүний үр дүнд зарим хүнд хоолны дараах цусан дахь сахарын огцом өсөлтийг багасгах, бодисын солилцооны үзүүлэлтүүдийг сайжруулахад дэмжлэг үзүүлж болно.
Өдрийн хооллох “цонх”-оо богиносгох буюу тодорхой цагийн хуваарьтай хооллолт нь хэрэглэж буй нийт илчлэгийг өөрийн эрхгүй бууруулах талтай. Энэ нь ялангуяа дотор эрхтний орчимд хуримтлагддаг висцерал өөхийг багасгах, биеийн жинг тогтвортой байлгахад тодорхой хэмжээгээр нөлөөлж болохыг зарим судалгаа харуулдаг.
Мацаг барих хугацаанд үрэвсэл болон исэлдэлтийн стресстэй холбоотой зарим үзүүлэлт буурч болох талаар судалгаанууд бий. Эдгээр хүчин зүйл нас ахихын хэрээр зүрх судас болон бодисын солилцооны эрүүл мэндтэй илүү их холбоотой болдог.
Мөн хоол хүнсний хүртээмж түр хугацаагаар багасах үед эсийн дотоод “цэвэрлэгээний” механизм гэж нэрлэгддэг аутофагийн үйл явц идэвхжих боломжтой. Гэхдээ хүн дээр энэ үр нөлөө яг ямар хугацааны мацгийн дараа, хэр хэмжээнд явагддаг талаар судалгаа үргэлжилж байгаа тул үүнийг мацгийн баталгаатай давуу тал гэж хэтрүүлэн ойлгохгүй байх хэрэгтэй.
Зүрх судасны хувьд ч зарим судалгаанд хооллох хугацааг хязгаарлах нь цусны даралт, тайван үеийн зүрхний цохилт болон цусан дахь өөх тосны зарим үзүүлэлтэд эерэг өөрчлөлттэй холбоотой байж болохыг тэмдэглэсэн байдаг.
Хэт удаан мацаг барих нь эсрэгээрээ эрсдэл дагуулж болно
40-өөс дээш насны эмэгтэйчүүдийн хувьд мацгийг аль болох хатуу байлгах нь заавал илүү сайн гэсэн үг биш.
16:8 зэрэг урт хугацааны мацгийг өдөр бүр хэрэглэх, эсвэл өглөөний хоолыг тогтмол алгасах нь зарим хүний хувьд стрессийн даавар болох кортизолын түвшинд нөлөөлж, ядрах, эрч хүч буурах, нойр алдагдах зэрэг асуудлыг нэмэгдүүлж болзошгүй.
Иймээс зарим мэргэжилтэн 40-өөс хойш шууд урт мацаг эхлэхээс илүүтэй оройн хоолноос маргаашийн өглөөний хоол хүртэл 12–14 цаг хоолгүй байх зөөлөн хувилбараас эхлэхийг илүүд үздэг. Мөн хооллох хугацааг шөнө орой руу сунгахын оронд биеийн хоногийн хэмнэлтэй нийцүүлэх нь илүү тохиромжтой байж болно.
Нас ахихын хэрээр булчингийн массыг хадгалах нь чухал болдог. Хэрэв мацаг барихын зэрэгцээ уураг хангалтгүй авч, хүчний дасгал хийхгүй бол жин буурахдаа өөхнөөс гадна булчин алдах эрсдэл нэмэгдэнэ.
Тиймээс завсарлагатай мацгийг 40 наснаас хойш “түргэн тураах арга” гэж бус, нийт хооллолтын дэглэмийн нэг боломжит хэлбэр гэж харах нь зөв. Уураг, эслэг, ашигтай өөх тос, амин дэм, эрдэс бодисоор баялаг хоол хүнс хэрэглэж, тогтмол хүчний дасгал хийх нь үр дүн болон аюулгүй байдлын хувьд илүү чухал хэвээр байна.
Хэрэв мацаг барих үед толгой эргэх, хэт ядрах, сульдах, нойр болон сарын тэмдгийн хэмнэлд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт гарах зэрэг шинж илэрвэл дэглэмээ үргэлжлүүлэхээс өмнө эмчтэй зөвлөх нь зүйтэй.
