Ерөнхий сайд Эд нийцлийн лабораторийн төсвийг батлав
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар 2026 оны нэгдүгээр сарын 2-нд Эс, эд, эрхтэн шилжүүлэн суулгах төвд ажиллах үеэрээ Эд нийцлийн лаборатори байгуулахад шаардагдах хоёр тэрбум 20 сая төгрөгийн санхүүжилтийг улсын төсвөөс шийдвэрлэж байгаагаа мэдэгдлээ. Ингэснээр эрхтэн шилжүүлэн суулгах эмчилгээний чанар, хүртээмжийг дотооддоо шат ахиулж, олон жил гадаад руу “гардаг” өртөг өндөр үйлчилгээний нэг хэсгийг Монголдоо хийх нөхцөл бүрдэж байна.
Эд нийцлийн лабораторийн хэрэгцээ, ач холбогдол
Эд нийцлийн лаборатори нь донор хүний эд, эрхтэн болон хүлээн авагч өвчтөний хоорондын нийцлийг нарийвчлан шинжилж, тохирч байгаа эсэхийг үнэлдэг тусгай төв юм. Үүний үндсэн дээр эрхтэн шилжүүлсний дараа үүсч болзошгүй хүндрэл, татгалзлын эрсдэлийг урьдчилан тооцоолж, эмчилгээний тактикийг оновчтой төлөвлөх боломж бүрдэнэ.
Тус лабораторид суурилах тоног төхөөрөмжийг зөвхөн эрхтэн шилжүүлэн суулгах төдийгүй хавдрын оношилгоо, эмчилгээний зорилгоор давхар ашиглахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд генийн түвшинд хавдрыг эрт илрүүлэх боломжийг нэмэгдүүлэх юм байна.
Элэг, бөөр шилжүүлэн суулгах хагалгааны тоо нэмэгдэх бодит боломж
Эд нийцлийн лаборатори бүрэн ажиллаж эхэлснээр Улсын хоёрдугаар эмнэлэг элэг, бөөр шилжүүлэн суулгах хагалгаанд шаардлагатай эд нийцлийн шинжилгээгээ дотооддоо хийх боломжтой болно. Ингэснээр эрхтэн шилжүүлэн суулгах хагалгааны хүлээлтийн хугацааг улсын хэмжээнд богиносгох боломж бодитоор бүрдэж байна.
Тус эмнэлэг 2026 онд анхныхаа төлөвлөгөөгөөр элэг шилжүүлэн суулгах 10, бөөр шилжүүлэн суулгах 5 хагалгаа хийх зорилттой байсан. Харин Эд нийцлийн лабораторитой болсноор энэ тоог нэмэгдүүлэх, жил тутмын мэс заслын багтаамжийг өргөтгөх боломжтой гэж үзэж байна.
Эрхтэн шилжүүлэн суулгах хүлээлтийн жагсаалт, бөөрний өвчлөлийн дарамт
Эрхтэн шилжүүлэн суулгах хүлээлтийн жагсаалтад бүртгэгдсэн өвчтөнүүдийн дунд бөөрний эмгэг нэгдүгээрт бичигдэж байна. Улсын хэмжээнд одоо 1094 хүн эрхтэн шилжүүлэн суулгуулах шаардлагатайгаар бүртгэлтэй байгаагаас бөөр шилжүүлэн суулгуулах 683, элэг шилжүүлэн суулгуулах 182 хүн байна.
Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвийн эс, эд, эрхтэн шилжүүлэн суулгах үйл ажиллагааг зохицуулах албаны 2023 оны тайланд жил бүр 250 орчим хүн бөөр шилжүүлэн суулгах эмчилгээ шаардлагатай гэж оношlogдож, хүлээлтийн жагсаалтад нэмэгдэн орж байгааг онцолсон байдаг.
Бөөрний архаг дутагдлын тархалт ба эмчилгээний хүртээмж
Эрүүл мэндийн яам болон ДЭМБ-ын хамтарсан үнэлгээнд дурдсанаар Монгол Улсад бөөрний архаг өвчний ямар нэг хэлбэртэй 100 000–120 000 хүн байж болзошгүй гэж тооцоолжээ. Жил бүр дунджаар 1300–1500 хүн гемодиализийн эмчилгээнд шинээр орж, 1000–1200 хүн бөөрний архаг дутагдлын оноштой болж байна.
Бөөрний архаг дутагдалтай иргэдийн 60 орчим хувь нь гемодиализийн аппаратад орох эсвэл эмчилгээгээ үргэлжлүүлэхийн тулд зайлшгүй бөөр шилжүүлэн суулгуулах шаардлагатай болдог. Өвчлөлийн тоо тасралтгүй нэмэгдэж, нас баралт буурахгүй хэвээр байгаа нь бөөр шилжүүлэн суулгах эмчилгээний хүртээмж, чадварыг нэн даруй нэмэгдүүлэх шаардлагатайг салбарын мэргэжилтнүүд онцолж байна. Эд нийцлийн лабораторийн санхүүжилтийг шийдвэрлэсэн нь энэ чиглэлд хийж буй тодорхой алхмуудын нэг болж байна.
