АНУ-ын цэргүүд Ирак дахь сүүлчийн байршлуудаасаа гарч, 2003 онд эхэлсэн тус улсын цэргийн оролцоо 23 жилийн дараа дууссан талаар мэдээлжээ.
Есдүгээр сарын 30-нд АНУ-ын цэргүүд Багдад болон Иракийн Курдистаны бүсэд үлдсэн байрлалаа орхисноор Иракийн нутаг дэвсгэр дэх АНУ-ын байнгын цэргийн оролцоо өндөрлөж байгаа аж.
Цэрэг гаргах тохиролцоог 2024 онд хийжээ
Вашингтон, Багдад хоёр 2024 онд АНУ тэргүүтэй “Лалын улс”-ын эсрэг олон улсын эвслийн Ирак дахь цэргийн ажиллагааг үе шаттайгаар дуусгах тохиролцоонд хүрсэн байна.
Төлөвлөгөөний эхний шатанд 2025 он гэхэд Иракийн холбооны нутаг дэвсгэр дэх эвслийн цэргийн ажиллагааг зогсоохоор байсан бол дараагийн шатанд Ирак дахь зарим баазыг 2026 оны есдүгээр сарын эцэс хүртэл ашиглаж, Сирийн зүүн хойд хэсэгт “Лалын улс”-ын эсрэг ажиллагааг дэмжихээр төлөвлөж байжээ.
Эх сурвалжид дурдсанаар Иракийн Ерөнхий сайд Али аль-Зайди долдугаар сард АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамптай уулзахдаа есдүгээр сарын 30-ныг цэрэг бүрэн гаргах эцсийн хугацаа гэдгийг баталгаажуулсан байна.
Үүний дараа Иракийн аюулгүй байдлыг тус улсын арми, дотоодын аюулгүй байдлын байгууллагууд хариуцахаар болжээ.
2003 онд эхэлсэн урт ажиллагаа
АНУ тэргүүтэй эвслийн цэрэг 2003 онд Саддам Хусейны дэглэмийг түлхэн унагаах ажиллагааны хүрээнд Иракт орсон.
Үүний дараа олон жилийн турш босогчдын ажиллагаа, шашин хоорондын мөргөлдөөн үргэлжилж, 2011 оны эцсээр АНУ-ын байлдааны цэргүүд Иракаас гарсан юм.
Гэвч 2014 онд “Лалын улс” Ирак, Сирийн томоохон газар нутгийг хяналтдаа авсны дараа Иракийн Засгийн газрын хүсэлтээр АНУ-ын цэргүүд тус улсад дахин байрлажээ.
Хожим “Лалын улс” газар нутгийн хяналтаа ихэнхдээ алдсаны дараа олон улсын эвслийн Ирак дахь байлдааны ажиллагаа 2021 онд дууссан ч АНУ-ын цэргүүд зөвлөх, сургалт болон аюулгүй байдлын чиглэлээр үргэлжлүүлэн ажилласан байна.
Иракийн аюулгүй байдалд ямар нөлөө үзүүлэх вэ?
Reuters-ийн мэдээлснээр АНУ-ын цэргүүд гарсны дараа Иракийн аюулгүй байдлын орчинд тодорхой эрсдэл үүсэж болзошгүй гэж зарим албан тушаалтан, шинжээч үзэж байна.
Тэдний дэвшүүлж буй болгоомжлолын дунд Ирантай холбоотой зэвсэгт бүлэглэлүүдийн нөлөө нэмэгдэх, мөн “Лалын улс” дахин идэвхжих эрсдэл багтаж байгаа аж.
Нөгөө талд Ираны тал болон Ирантай холбоотой Иракийн зарим зэвсэгт бүлэглэл АНУ-ын цэрэг гарсныг өөрсдийн улс төрийн зорилготой нийцэж буй үйл явдал гэж тайлбарлаж байна.
Эдгээр нь талуудын үнэлгээ бөгөөд Иракийн аюулгүй байдлын бодит нөхцөл цаашид хэрхэн өөрчлөгдөх нь тодорхойгүй хэвээр байна.
Вашингтон, Багдадын харилцаа шинэ шатанд шилжинэ
Reuters-ийн мэдээлснээр АНУ Ирак дахь хоёр гаруй арван жилийн цэргийн ажиллагааны хугацаанд ойролцоогоор 4,500 цэргээ алдсан байна.
Одоо АНУ, Иракийн харилцаа шууд цэргийн оролцооноос илүү эдийн засаг, аюулгүй байдлын хамтын ажиллагаа, зөвлөх түвшний харилцаанд төвлөрөх төлөвтэй гэж эх сурвалжид дурджээ.
Ийнхүү АНУ-ын Ирак дахь цэргийн оролцоо 2003 оны довтолгооноос эхэлсэн урт хугацааны үе шатаа дуусгаж байгаа ч Иракийн хувьд дотоодын аюулгүй байдлаа гаднын байнгын цэргийн оролцоогүйгээр хангах шинэ үе эхэлж байна.
