Монгол Улсын анхны геопарк долоодугаар сарын 1-нд үүдээ нээнэ
Монгол Улсын анхны геопарк долоодугаар сарын 1-нд Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд албан ёсоор нээгдэхээр болжээ.
Энэхүү парк нь геологийн өвийг хамгаалах, түүний шинжлэх ухааны үнэ цэнийг олон нийтэд таниулах, мөн геологийн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх замаар орон нутгийн тогтвортой хөгжилд хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.
Ханбогдод байгуулагдах тус геопарк нь Монголын геологи, палеонтологи, соёлын өвийг нэг дор харуулах шинэ орон зай болохоор хүлээгдэж байна.
ЮНЕСКО-ийн сүлжээнд нэгдэх бэлтгэл эхэлнэ
Шинээр нээгдэх геопарк цаашид ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн геопаркуудын сүлжээнд нэгдэх бэлтгэл ажлыг эхлүүлэхээр төлөвлөж байна.
Монгол Улс дэлхийн геопаркуудын хөтөлбөрт 2018 оноос нэгдсэн бөгөөд энэ хүрээнд байгалийн өв, палеонтологийн олдвор, геологийн онцлог бүхий бүс нутгуудыг судлах, хамгаалах ажлыг өргөжүүлж байгаа юм.
Ханбогд орчмын геологи, палеонтологи, соёлын өв болон Шар цавын ховор олдворууд нь энэхүү ажлын гол түшиц болох төлөвтэй байна.
Шар цав дэлхийд ховор палеонтологийн өвтэй
Шар цав орчим нь эртний үлэг гүрвэлийн мөр, яс, өндөг зэрэг асар олон олдвороороо шинжлэх ухааны өндөр ач холбогдолтой бүс юм.
Тус бүсээс зөвхөн Монгол Улсаас олддог “Avimimus protentosus” хэмээх үлэг гүрвэлтэй холбоотой мөр, яс, өндөг зэрэг 13,600 гаруй олдвор илэрсэн байна.
Энэ нь Шар цавыг зөвхөн Монголын төдийгүй дэлхийн хэмжээнд чухал палеонтологийн өв бүхий нутаг болгож байна.
Үлэг гүрвэлийн зан төлөвийг судлах ховор боломж
Шар цаваас илэрсэн олдворууд нь зөвхөн эртний амьтдын үлдэгдэл төдий бус, тэдний амьдралын хэв маяг, хөдөлгөөний чиглэл, зан төлөвийг судлахад үнэтэй мэдээлэл өгдөг.
Судлаачид эндээс сүргээрээ амьдардаг махан идэштэй үлэг гүрвэлүүдийн хөдөлгөөний зам, зан авиртай холбоотой ховор баримтуудыг тогтоох боломжтой олдворуудыг илрүүлсэн байдаг.
Иймээс Шар цав нь шинжлэх ухаан, боловсрол, аялал жуулчлалын аль алинд нь үнэ цэнтэй газар гэж үнэлэгдэж байна.
Геопарк орон нутгийн хөгжилд шинэ боломж нээнэ
Геопарк байгуулагдсанаар Ханбогд сум болон Өмнөговь аймагт байгаль, шинжлэх ухаан, соёлын өвд тулгуурласан аялал жуулчлал хөгжих боломж бүрдэнэ.
Энэ нь орон нутгийн иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, шинэ ажлын байр бий болгох, жижиг бизнесүүдийг дэмжих, мөн хүүхэд залуучуудад байгалийн өвийн үнэ цэнийг ойлгуулах ач холбогдолтой юм.
Геопарк нь зөвхөн үзвэрийн бүс бус, судалгаа, боловсрол, хамгаалалт, аялал жуулчлалыг нэгтгэсэн тогтвортой хөгжлийн загвар болох зорилготой байна.
ЮНЕСКО-д бүртгүүлэхэд олон жилийн бэлтгэл шаардлагатай
ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн геопаркийн сүлжээнд бүртгүүлэх үйл явц богино хугацаанд хийгддэггүй.
Дунджаар 5-10 жил үргэлжилдэг энэхүү шат дамжлага нь геологийн өвийн нарийвчилсан үнэлгээ, шинжлэх ухааны судалгаа, хадгалалт хамгаалалт, төр болон нутгийн иргэдийн идэвхтэй оролцоо зэргийг шаарддаг.
Мөн үндэсний хэмжээний дэмжлэг, байгальд ээлтэй менежмент, боловсрол мэдээллийн хөтөлбөр, олон улсын хамтын ажиллагаа зэрэг олон шалгуурыг хангах ёстой юм.
Монголын геологийн өв дэлхийд гарах эхний алхам
Ханбогдод нээгдэх анхны геопарк нь Монгол Улсын геологийн өвийг хамгаалах, судлах, дэлхийд таниулах томоохон эхлэл болж байна.
Шар цавын палеонтологийн олдворууд, Ханбогд орчмын геологи, соёлын өв, орон нутгийн оролцоонд тулгуурласан энэхүү төсөл амжилттай хэрэгжвэл Монголын анхны геопарк цаашид ЮНЕСКО-ийн дэлхийн сүлжээнд багтах бодит боломж бүрдэх юм.
Ингэснээр Монголын байгалийн болон шинжлэх ухааны өв зөвхөн дотооддоо бус, олон улсын түвшинд илүү өргөн танигдах шинэ хуудас нээгдэхээр байна.
