Цөлжилтийн үндэсний тайлан шинэчлэгдэв
Монгол орны цөлжилтийн үндэсний тайланг шинэчлэн боловсруулж, газрын доройтол, уур амьсгалын өөрчлөлт, хөрсний чийгийн бууралттай холбоотой ноцтой үзүүлэлтүүдийг танилцуулжээ.
Шинэ тайланд дурдсанаар, Монгол Улсын нийт нутаг дэвсгэрийн 93.3 хувьд хөрсний чийг багассан байна. Мөн нийт газар нутгийн 53.5 хувьд гангийн эрчимжилт нэмэгдсэн нь цөлжилт, газрын доройтлын эрсдэл улам өргөжиж байгааг харуулж байна.
Жилийн дундаж агаарын температур 2.5 хэмээр нэмэгджээ
Судалгааны нэг гол үзүүлэлт нь Монгол орны жилийн дундаж агаарын температур 2.5 хэмээр дээшилсэн явдал юм. Энэ нь уур амьсгалын өөрчлөлт Монголд хүчтэй нөлөөлж, байгаль орчин, бэлчээр, усны нөөц, мал аж ахуй болон иргэдийн амьдралд шууд дарамт үүсгэж байгааг илтгэж байна.
Температурын өсөлт нь хөрсний чийгийн алдагдал, гангийн давтамж, ургамлын бүтээмжийн бууралт, бэлчээрийн доройтлыг улам нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй.
Нийт нутгийн ихэнх хэсэг элэгдэлд өртөх эрсдэлтэй
Шинэ тайланд Монгол орны газар нутгийн элэгдлийн эрсдэлийг мөн тусгажээ. Үүнд:
- нийт газар нутгийн 54.8 хувь нь усны элэгдэлд өртөх өндөр эрсдэлтэй;
- 34.3 хувь нь салхины элэгдэлд өртөх өндөр эрсдэлтэй;
- нийт нутаг дэвсгэрийн 81.9 хувь нь ямар нэг хэмжээгээр цөлжилт, газрын доройтолд өртсөн байна.
Эдгээр үзүүлэлт нь цөлжилт зөвхөн говийн бүсийн асуудал бус, улсын хэмжээний байгаль орчны томоохон сорилт болсныг харуулж байна.
Ургамлын бүтээмж 22.3 хувьд буурсан байна
Тайланд дурдсанаар, Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрийн 22.3 хувьд ургамлын бүтээмж буурсан үзүүлэлт гарчээ. Ургамлын бүтээмж багасах нь бэлчээрийн даац, малын тэжээлийн нөөц, хөрсний хамгаалалт болон биологийн олон янз байдалд шууд нөлөөлдөг.
Ялангуяа мал аж ахуйд түшиглэн амьдардаг өрхүүдийн хувьд бэлчээрийн доройтол, ургамлын гарц буурах нь амьжиргааны тогтвортой байдалд ноцтой эрсдэл үүсгэж болзошгүй юм.
1991-2025 оны мэдээлэлд тулгуурласан зургаа дахь үнэлгээ
Монгол орны цөлжилтийн үндэсний үнэлгээг 1989 оноос хойш үе шаттайгаар шинэчилж ирсэн. Энэ удаагийн атлас нь 1991-2025 оны мэдээ, мэдээлэлд үндэслэсэн цөлжилт, газрын доройтлын зургаа дахь удаагийн үндэсний хэмжээний үнэлгээ болж байна.
Өмнөх үнэлгээнүүдтэй харьцуулахад энэ удаа усны хомсдол болон биологийн олон янз байдлын доройтлын үзүүлэлтийг анх удаа хамруулсан нь онцлог болжээ. Ингэснээр цөлжилтийн шалтгаан, үр дагаврыг илүү өргөн хүрээнд үнэлэх боломж бүрдсэн байна.
Тайланг COP17 олон улсын хуралд танилцуулна
Монгол орны цөлжилтийн үндэсний шинэчилсэн тайланг COP17 олон улсын хуралд танилцуулахаар төлөвлөжээ. Энэ нь Монгол Улсын уур амьсгалын өөрчлөлт, газрын доройтол, усны хомсдол, бэлчээрийн асуудлыг олон улсын түвшинд хүргэх чухал алхам болох юм.
Цөлжилт, газрын доройтлын хэмжээ нэмэгдэж, жилийн дундаж температур өсөж буй энэ үед Монгол Улс бодлого, судалгаа, олон улсын хамтын ажиллагаагаа улам эрчимжүүлэх шаардлагатай байгааг тайлангийн үзүүлэлтүүд харуулж байна.
