Ажлаа тэвчиж үлдэх нь үргэлж зөв шийдвэр байдаггүй. Зарим үед сэтгэл санаа, бие махбод, ирээдүйнхээ төлөө орчноо өөрчлөх нь хамгийн зөв алхам болдог.
Олон хүнд ням гарагийн орой болоход л даваа гараг бодогдож, цээж давчдах мэт түгшүүр төрдөг. Амралтын хоёрхон өдөр өнгөрөөд, дахин ажлын ширээ, дуусахгүй даалгавар, хүнд уур амьсгал руугаа буцах бодол хүртэл дарамт болдог. Ихэнх хүн үүнийг түр зуурын стресс гэж бодоод шүдээ зуун тэсдэг. Гэвч энэ мэдрэмж өдөр тутмын амьдралын бүх хэсэгт нөлөөлж, өөрийн үнэ цэнийг хүртэл эргэлзэхэд хүргэж эхэлсэн бол зүгээр өнгөрөөж болохгүй дохио юм. Ажил таныг хөгжүүлж, дэмжих ёстой болохоос биш дотроос чинь аажмаар эвдэж байх ёсгүй.
1. Өглөө бүр ажилдаа явахаас туйлын их дургүй болж, мэргэжлийн туйлдалд орж эхэлсэн бол
Бие хамгийн түрүүнд дохио өгдөг. Хэдэн долоо хоногоор унтаж чадахгүй, өглөө босох бүрт хэт ядруу мэдрэмж төрөх, ажил руу явах замдаа уйлмаар болох зэрэг нь энгийн ядаргаа биш байж болно. Энэ бол удаан хугацааны ажлын дарамтаас үүсдэг мэргэжлийн туйлдлын шинж юм.
Өмнө нь арван минутын дотор хийчихдэг байсан ажлаа одоо дэлгэц ширтсээр байж арай гэж эхлүүлдэг болох, байнга кофе, чихэр, сэргээшээр өөрийгөө тогтоож барих хэрэгтэй болдог болох нь ч бас анхаарах ёстой дохио. Бүр амралтын өдрүүдэд ч даваа гараг л бодогдоод, үнэхээр амарч чадахгүй байгаа бол энэ ажлыг зүгээр л тэсэж үлдэх бус, өөрчлөх хэрэгтэйг харуулж байна.
2. Өөрийгөө зүгээр л “хэрэглэгддэг хүн” мэт мэдэрч, карьер тань зогсонги байдалд орсон бол
Сайн ажил таныг шинэ ур чадвар эзэмшүүлж, ирээдүйд авч явах туршлага өгдөг. Харин бүтэн жилийн турш нэг л төрлийн механик ажил хийж, шинэ зүйл огт сураагүй бол энэ нь аюултай дохио юм.
Нэг байгууллагад хоёр жил гаруй ажиллачихаад бодит ахиц, дэвшил, шинэ боломж, албан тушаалын өсөлт, өөр багтай хамтарсан туршлага юу ч байхгүй бол таны хөдөлмөрийн зах зээл дээрх үнэ цэнэ аажмаар буурч эхэлж байна гэсэн үг. Зарим хүн ийм үед зөвхөн үүргийнхээ хамгийн доод хэмжээг хийдэг “чимээгүй ажлаас гаралт”-ын хэлбэрийг сонгодог. Энэ нь өөрийгөө хамгаалах нэг арга байж болох ч урт хугацаандаа таны эрч хүч, бүтээлч сэтгэлгээг унтраадаг. Карьерын хамгийн үнэ цэнтэй он жилүүдийг ахицгүй орчинд үрэх нь хамгийн том алдагдал байж мэднэ.
3. Хортой ажлын харилцаа, сэтгэл зүйн дарамт таныг өдөр бүр ядрааж байвал
Ажил өөрөө хэцүү байж болно. Гэхдээ хамгийн их ядраадаг зүйл нь ажлын хэмжээ биш, хүмүүсийн хоорондын хортой харилцаа байх нь олонтаа. Удирдлага таны хийсэн ажлыг булаах, таныг санаатайгаар дарах, хамт олон дунд талцал, атаархал, үл ойлголцол ноёрхох, ажлын цагаас хойш ч дарамттай мессеж ирсээр байх нь сэтгэлийн асар их туйлдал үүсгэдэг.
Ийм үед олон хүн хүний нөөц, дотоод бүтэц асуудлыг шийдэж өгнө гэж найддаг. Гэвч бодит байдал дээр байгууллагын тогтолцоо өндөр албан тушаалтан, удирдлагыг хамгаалах нь олонтаа. Хэрэв та өдөр бүр ажилдаа явахдаа яг л тулалдаанд орж байгаа мэт сэрэмжилж, өөрийгөө хамгаалах хэрэгтэй болдог бол энэ орчин танд тохирохоо больжээ гэсэн үг. Ажил бол амьдрахын тулд мөнгө олох хэрэгсэл болохоос биш, байнгын сэтгэл зүйн тулаан байх ёсгүй.
4. Цалин, хангамж тань хөдөлмөртэйгөө огт нийцэхгүй болж, амьдралын тэнцвэр алдагдсан бол
Ажлын ачаалал өсөөд байхад цалин бараг хөдөлдөггүй нөхцөл хамгийн хурдан урам хугалдаг. Олон байгууллага хүнд үед хамтдаа тэсэх хэрэгтэй гэж ярьж, үнэгүй илүү цагаар ажиллуулахыг хэвийн зүйл мэт ойлгуулдаг. Гэвч цалингийн өсөлт инфляцтайгаа ч уралдаж чадахгүй байхад та тэр ажлын төлөө бүхнээ зориулах шаардлагагүй.
Олон хүн төслийн араас хөөцөлдөж яваад нойр, дасгал хөдөлгөөн, гэр бүл, найз нөхөдтэйгээ өнгөрөөх цагаа золиосолдог. Ажлын дарамтаас болоод гэртээ очоод ойр дотныхондоо ч ууртай, тэвчээргүй болдог. Ажил хэзээ ч дуусахгүй. Харин эрүүл мэнд, сэтгэлийн тэнцвэр нэг алдвал эргүүлж авахад маш хэцүү. Сайн ажил таны амьдралыг дэмжих ёстойгоос биш бүхэлд нь залгих ёсгүй.
5. Байгууллагын соёл, үнэт зүйл таныхтай эрс зөрж эхэлсэн бол
Байгууллага бүр өөрийн хэмнэл, дотоод соёлтой. Гэхдээ компанийн чиглэл, зарчим, ирээдүйн дүр зураг таныхтай эсрэг болоод эхэлбэл тэнд удаан байх тусам улам л хэцүү санагдана.
Та байгаль орчин, тогтвортой хөгжлийг чухалчилдаг байхад танай компани ашиг л харж шийдвэр гаргадаг байж болно. Эсвэл та уян хатан, итгэлцэлтэй ажлын хэв маягийг хүсдэг байхад байгууллага хатуу хяналт, дарамт, хуучинсаг журмаар ажилладаг байж болно. Зарим газар олон талт байдал, тэгш боломжийн тухай ярьдаг мөртлөө үнэндээ ахих боломж нь маш хаалттай байдаг. Өөрийгөө гурван жилийн дараа энэ компанид хэвээр байна гэж төсөөлөхөд л сэтгэлээр унаж байвал, эсвэл удирдлага шигээ хүн болохыг огт хүсэхгүй байвал тэр орчин таны ирээдүйтэй нийцэхгүй байна гэсэн үг. Эртхэн шийдвэр гаргах нь хожмын илүү том алдагдлаас аварч чадна.
