SpaceX компани Starship аварга сансрын хөлгийнхөө туршилтаар шинэ амжилт гаргаж, анх удаа дэлхийн тойрог замд хүргэж чадлаа. Гэсэн ч анхны төлөвлөгөө ёсоор 10 цаг үргэлжлэх ёстой байсан нислэгийг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хугацаанаас нь өмнө зогсоожээ.
Энэ удаагийн нислэгийн үеэр Starship хамгийн шинэ үеийн Starlink хиймэл дагуулуудыг дэлхийн тойрог замд амжилттай хүргэсэн байна.
Хөлөг Техас мужаас хөөрснөөсөө хойш ойролцоогоор гурван цагийн дараа дэлхийн агаар мандалд эргэн орж, Номхон далайн Хавайн арлуудаас хойд хэсэгт усан дээр буужээ.
Анх зургаан удаа дэлхийг тойрох төлөвлөгөөтэй байв
SpaceX энэ туршилтаар Starship-ийг дэлхийг зургаан удаа тойруулж, нийт 10 цагийн урт нислэг хийхээр төлөвлөсөн байсан юм.
Ингэснээр тус компани Starship хөлгийг НАСА-гийн сар руу чиглэсэн Artemis хөтөлбөрт ашиглах техникийн бэлэн байдлаа харуулах зорилготой байжээ.
Анхны төлөвлөгөөгөөр Starship дэлхийн гадаргаас 275 км орчим өндөрт хүрч, зургаан тойрог хийснийхээ дараа Чилийн баруун эргээс зайдуу Номхон далайд буух ёстой байсан байна.
Хөлөг шаардлагатай өндөрт хүрсэн боловч дэлхийг хоёр удаа тойрсны дараа нислэгийг дуусгах шийдвэр гаргажээ.
Нэг хөдөлгүүр хугацаанаасаа өмнө унтарчээ
Нислэгийн эхний шатанд Starship-ийн хөдөлгүүрүүдийн нэг төлөвлөснөөс эрт унтарсан байна.
Энэ асуудал нь хөлгийг тойрог замд хүрэхэд саад учруулах эрсдэлтэй байсан ч бусад систем хэвийн ажиллаж, тухайн хөдөлгүүр цаашдын нислэгт шаардлагагүй болсон тул удирдлагын баг нислэгийг үргэлжлүүлэхээр шийджээ.
Гэвч дараагийн шатанд аюулгүй байдлыг нэн тэргүүнд тавьж, төлөвлөсөн зургаан тойргийг бүрэн хийхээс татгалзсан байна.
SpaceX хожим нь хөөргөх үеэр илэрсэн хөдөлгүүрийн асуудалтай холбоотойгоор “аюулгүй байдлыг хангахын тулд” нислэгийг хугацаанаас өмнө дуусгасан гэж тайлбарлажээ.
26 шинэ Starlink хиймэл дагуул байрлууллаа
Туршилтын хамгийн чухал зорилтуудын нэг нь шинэ үеийн Starlink хиймэл дагуулуудыг тойрог замд гаргах байв.
Starship нийт 26 хиймэл дагуул тээвэрлэж, тэдгээрийг нэг нэгээр нь дэлхийн тойрог замд байрлуулсан байна.
Ингэснээр дэлхийн тойрог замд ажиллаж буй Starlink-ийн 11,000 орчим хиймэл дагуулын сүлжээнд шинэ төхөөрөмжүүд нэмэгдэж байгаа юм.
Хиймэл дагуулуудаа амжилттай байрлуулсны дараа SpaceX нислэгийг эрт дуусгах шийдвэрээ хэрэгжүүлжээ.
Starship далайд буухдаа хажуу талаараа унажээ
Агаар мандалд дахин нэвтэрсний дараа Starship Номхон далайд буусан ч төгс зөөлөн буулт хийж чадаагүй байна.
Хөлөг усан дээр буух үедээ хажуу талаараа унаж, дараа нь галд автжээ.
Гэсэн ч SpaceX-ийн хувьд энэ удаагийн туршилтын гол зорилго нь тойрог замд хүрэх, хиймэл дагуул байрлуулах болон урт хугацааны нислэгийн системүүдийг шалгах байсан тул өмнөх туршилтуудтай харьцуулахад томоохон ахиц гэж үзэж байна.
НАСА-гийн захирал Жаред Айзакмэн SpaceX компанид баяр хүргэж:
“нислэгийн үе шат бүрийг аюулгүй, хариуцлагатай, урам зориг өгөхүйц байдлаар удирдсан”
хэмээн онцолжээ.
Starship-ийн 14 дэх туршилтын нислэг байв
Энэ нь сүүлийн гурван жилийн хугацаанд Техасын өмнөд хэсгээс Starship-ийг хөөргөсөн 14 дэх туршилт болж байна.
Өмнөх нислэгүүдийн аль нь ч дэлхийг бүтэн тойрч байгаагүй. Зарим туршилтаар Starship Энэтхэгийн далай хүртэл нисэж, төлөвлөсөн цэгтээ хүрсэн ч зарим тохиолдолд нислэгийн үеэр доголдож, осолдож байжээ.
Харин энэ удаагийн туршилтаар Starship анх удаа дэлхийн тойрог замд хүрч, хоёр бүтэн тойрог хийсэн нь хөтөлбөрийн хувьд шинэ шат болсон байна.
Дараагийн зорилго нь хуурай газарт барьж буулгах
SpaceX дараагийн туршилтаар Starship-ийг далайд буулгах бус, хуурай газар дээр буцаан авчрахаар төлөвлөжээ.
Үүний тулд хөлгийг хөөргөх цамхгийн аварга робот гарын тусламжтай агаарт барьж авах системийг ашиглахаар бэлтгэж байгаа юм.
Хэрэв энэ туршилт амжилттай болбол дараагийн нислэгийг 2026 оны сүүлээр эсвэл 2027 оны эхээр хийх боломжтой гэж төлөвлөжээ.
124 метр өндөр, дахин ашиглах зориулалттай хөлөг
Starship нийт 124 метр өндөр бөгөөд анхнаасаа бүрэн дахин ашиглах боломжтой сансрын систем болгон бүтээж байгаа юм.
SpaceX-ийн зорилго нь пуужин болон сансрын хөлгийг олон дахин ашигласнаар сансарт ачаа, хүн хүргэх зардлыг эрс бууруулах явдал юм.
Илон Маск Starship-ийг анх Ангараг гараг руу хүн болон ачаа хүргэх үндсэн тээврийн хэрэгсэл болгон хөгжүүлж эхэлсэн ч одоогоор хөтөлбөрийн ойрын зорилго нь сарны нислэгт төвлөрч байна.
НАСА мөн Artemis хөтөлбөрийн хүрээнд Starship-ийн хувилбарыг саран дээр буух төхөөрөмж болгон ашиглахаар төлөвлөж байгаа юм.
Falcon 9-ийг ирээдүйд орлохоор төлөвлөжээ
SpaceX ойрын жилүүдэд Starship-ийг өргөн хэмжээнд ашиглаж эхэлснээр өнөөдөр компанийн үндсэн пуужин хэвээр байгаа Falcon 9-ийн үүргийг аажмаар бууруулахаар зорьж байна.
Одоогоор Starship хөөргөх зориулалттай үндсэн цогцолбор Техас мужид байрладаг. Харин Флорида дахь Кеннедийн Сансрын Төвд хоёр дахь хөөргөх байгууламжийг барьж байгаа бөгөөд ажил нь дуусах шатандаа оржээ.
Мөн гурав дахь байгууламжийг Луизиана мужид барихаар төлөвлөсөн байна.
Ийнхүү энэ удаагийн туршилт анхны 10 цагийн зорилтоо бүрэн биелүүлээгүй ч Starship анх удаа дэлхийн тойрог замд хүрч, хоёр удаа тойрон, 26 шинэ Starlink хиймэл дагуул байрлуулснаараа SpaceX-ийн хамгийн чухал туршилтуудын нэг боллоо.
Эх сурвалж: Associated Press
