Дэлхийн хүн амын ихэнх нь энгийн нүдээр харах боломжтой
Апофис нэртэй солир 2029 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд Дэлхийд 30,600 км-ийн зайд ойртон ирэхээр байна. Энэ ховор үзэгдлийг манай гаргийн хүн амын 90 орчим хувь буюу ойролцоогоор 7.6 тэрбум хүн энгийн нүдээр ажиглах боломжтой гэж одон орончид тооцоолжээ.
Ийм хэмжээний сансрын биет Дэлхийн хажуугаар ингэж ойрхон өнгөрөх нь тун ховор тохиолдол бөгөөд 2029 оны үзэгдэл шинжлэх ухааны хувьд ч, олон нийтийн хувьд ч онцгой үйл явдал болох юм.
450 метр урт, хот сүйрүүлэх хэмжээний биет
Апофисыг анх 2004 онд илрүүлсэн. Тус солир сунасан хэлбэртэй бөгөөд урт нь ойролцоогоор 450 метр. Өөрөөр хэлбэл, орчин үеийн тэнгэр баганадсан өндөр барилгатай дүйцэхүйц хэмжээтэй сансрын биет юм.
Анх нээх үед түүний замналыг тооцоолоход Дэлхийтэй мөргөлдөх магадлал байж болзошгүй гэж үзсэн нь эрдэмтдийн санааг зовоож байв. Ийм хэмжээний солир манай гаргатай мөргөлдвөл бүхэл бүтэн хотыг сүйрүүлэх хүчтэй гэж тооцогддог.
Ойрын 100 жилд мөргөлдөх аюулгүй гэж үзжээ
Апофисыг эртний Египетийн Апоп буюу анхдагч хоосон орон зайн бурхны нэрээр нэрлэсэн байна. Нэр нь сүрдмээр ч сүүлийн үеийн нарийвчилсан ажиглалтаар энэ солир ойрын 100 жилийн хугацаанд Дэлхийтэй мөргөлдөх магадлалгүй гэж тогтоогджээ.
Гэсэн ч том хэмжээтэй, Дэлхийд харьцангуй ойрхон өнгөрөх тул Апофис аюултай солируудын ангилалд хэвээр үлдэж байна. Түүний 2029 оны нисэлтийг судлах нь ирээдүйд болзошгүй сансрын аюулаас сэргийлэхэд чухал мэдээлэл өгөх юм.
Апофисын тойрог зам хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ
Апофис анх Ангараг болон Бархасбадь гаргуудын хооронд орших астероидын бүсэд бий болсон гэж үздэг. Харин хожим түүний тойрог зам өөрчлөгдөж, одоо Сугар болон Дэлхийн тойрог замын хооронд хөдөлж байна.
Тус солир Нарыг 10 сар хагасын хугацаанд нэг бүтэн тойрдог. Энэ замнал нь түүнийг тодорхой хугацаанд Дэлхийтэй ойрхон өнгөрөх нөхцөл бүрдүүлдэг аж.
2029 оны дөрөвдүгээр сарын 13-ны онцгой ойртолт
Апофис 2029 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд Дэлхийн гадаргуугаас 30,600 км орчим зайд ойртон ирнэ. Энэ нь 400 км орчим өндөрт ажилладаг Олон улсын сансрын станцын тойрог замаас хавьгүй хол боловч 35,786 км-ийн өндөртэй геосинхрон тойрог замтай ойролцоо зай юм.
Геосинхрон тойрог замд цаг уурын хиймэл дагуулууд зэрэг олон төхөөрөмж ажилладаг. Гэсэн хэдий ч Апофис тэдгээрт шууд аюул учруулахгүй гэж үзэж байна. Учир нь шаардлагатай тохиолдолд хиймэл дагуулуудыг солирын замналаас холдуулах боломжтой.
Хэзээ хамгийн тод харагдах вэ
Судлаач Ричард Бинцелийн багийн боловсруулсан зураглалд дурдсанаар, Апофис солир Координатжуулсан дэлхийн цагаар 21:45 цагт геосинхрон тойрог замын өндрөөс ч бага зайд Дэлхийд ойртон ирэх аж.
Үүнээс ойролцоогоор нэг цагийн өмнө буюу 20:35 цагт хамгийн тод гэрэлтэх бөгөөд гэрэлтэлтийн хэмжээ нь 3.1 орчим байх төлөвтэй. Энэ нь Долоон бурхан одны зарим одтой ойролцоо тодролтой гэсэн үг бөгөөд тэнгэр цэлмэг үед дуран, авай ашиглахгүйгээр харах боломжтой.
Долоон цагийн турш ажиглагдах ховор үзэгдэл
Апофисыг Австрали, Ази, Африк, Европ болон Өмнөд Америкийн хойд хэсгийн хэдэн тэрбум хүн долоон цагийн турш энгийн нүдээр ажиглах боломжтой гэж тооцоолжээ.
Солир Дэлхийн хажуугаар өнгөрөх нислэгийнхээ дунд үед хамгийн олон хүнд харагдана. Тухайлбал, Хойд Африк, Өмнөд Европ, Австрали, Ази, Ойрх Дорнодын нийт 5.7 тэрбум орчим хүн түүнийг ажиглах боломжтой байна.
Харин Дэлхийд хамгийн их ойртох мөчид Өмнөд Америкийн хойд хэсэг, Африкийн хойд хэсэг болон Европын зарим бүс нутгийн 1.9 тэрбум хүн Апофисыг харах боломжтой аж.
Шинжлэх ухаанд асар үнэ цэнтэй боломж
Апофисын нисэн өнгөрөх явцыг ажигласнаар эрдэмтэд түүний дотоод бүтэц, гадаргуугийн шинж чанар, Дэлхийн таталцлын хүч сансрын биетэд хэрхэн нөлөөлдөг талаар чухал мэдээлэл авах боломжтой.
Ялангуяа Дэлхийн түрлэгийн хүч солирын бүтэц, эргэлт, замналд ямар өөрчлөлт оруулахыг судлах нь ирээдүйд аюултай биетүүдийн чиглэлийг өөрчлөх аргыг илүү нарийн боловсруулахад тусална.
Ирээдүйн ойртолтуудыг нарийвчлан тооцоолно
Ойрын 100 жилийн хугацаанд Апофис, Дэлхий хоёр мөргөлдөх эрсдэлгүй гэж үзэж байгаа ч 2029 оны ойртолтын үеэр манай гаргийн таталцал солирын замналыг бага зэрэг өөрчилж болзошгүй.
Иймээс одон орончид энэ нисэлтийг маш анхааралтай ажиглаж, Апофис ирээдүйд Дэлхийд дахин ойртох үеийн зураглалыг илүү нарийвчлан гаргах юм.
2029 оны дөрөвдүгээр сарын 13-ны энэ үйл явдал нь хүн төрөлхтөн урьдчилан тооцоолсон, энгийн нүдээр харагдахуйц том солирын ойртолтыг ажиглах хамгийн онцгой боломжуудын нэг болох төлөвтэй байна.
