Эрдэмтэд Эпштейн-Барр вирусийн эсрэг тэмцэлд чухал ахиц гаргаж, дэлхийн хүн амын ойролцоогоор 95 хувь нь амьдралынхаа туршид халдварладаг энэ вирусийг бие махбодод нэвтрэх шатанд нь хориглох боломжийг харуулсан шинэ үр дүн танилцууллаа.
Fred Hutch Cancer Center-ийн судлаачид хүний биед үүсдэгтэй төстэй шинж чанартай эсрэг биет боловсруулахад амжилттай ажиллажээ. Үүний тулд тэд хүний эсрэг биет үүсгэх чадвартайгаар тусгайлан өөрчилсөн хулганыг ашигласан байна. Ийм аргаар бүтээсэн моноклональ эсрэг биетүүд нь вирусийг дархлааны эсүүд рүү нэвтрэхээс нь өмнө саатуулж чаддаг болохыг судалгаа харуулжээ.
Эсрэг биет вирусийн халдварыг бүрэн хааж чадсан байна
Cell Reports Medicine сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгааны дүнгээр ийм төрлийн нэг эсрэг биет “хүний” дархлааны системтэй лабораторийн загварт халдварыг бүрэн зогсоож чадсан байна. Энэ нь онцгой ач холбогдолтойд тооцогдож байгаа юм. Учир нь Эпштейн-Барр вирус нь хүний бие дэх бараг бүх В эсийг халдварлуулах чадвартай байдаг бөгөөд энэ онцлог нь түүнтэй тэмцэх ажлыг илүү төвөгтэй болгодог.
Судлаачид вирусийн gp350 болон gp42 нэртэй хоёр үндсэн уурагт анхаарлаа төвлөрүүлжээ. Эхнийх нь эсэд наалдахад оролцдог бол нөгөөх нь эсийн дотор нэвтрэх үйл явцыг дэмждэг байна. Эдгээр механизмыг хааж чадвал халдварыг үр дүнтэй зогсоох боломжтой нь тогтоогджээ. Судалгааны явцад эдгээр уургийн эсрэг чиглэсэн хэд хэдэн эсрэг биет илрүүлснээс нэг нь халдварыг бүрэн хориглосон байна.
Дархлаа султай өвчтөнүүдэд энэ нээлт онцгой ач холбогдолтой
Энэхүү нээлт нь зөвхөн суурь шинжлэх ухаанд төдийгүй анагаах ухаанд ч өндөр ач холбогдолтой гэж үзэж байна. Ялангуяа эрхтэн шилжүүлэн суулгуулсан, ясны чөмөг шилжүүлэн суулгуулсан зэрэг дархлаа суларсан хүмүүст энэ вирус дахин идэвхжиж, ноцтой хүндрэл үүсгэх эрсдэлтэй байдаг. Зарим тохиолдолд энэ нь хавдрын өвчинтэй ч холбоотой байж болно.
Өнөөдрийн байдлаар ийм төрлийн өвчтөнүүдэд вирус дахин идэвхжихээс сэргийлэх үр дүнтэй арга хомс хэвээр байна. Тиймээс эсрэг биетэд суурилсан шинэ хандлага нь энэ чиглэлд жинхэнэ дэвшил авчрах магадлалтай юм. Ирээдүйд ийм бэлдмэлийг урьдчилан сэргийлэх эмчилгээ хэлбэрээр хэрэглэж, халдвар авахаас эсвэл вирус дахин идэвхжихээс хамгаалах боломжтой болж магадгүй байна.
Вакцин бүтээх шинэ боломжийг ч нээж өгчээ
Судалгаа мөн вирусийн хамгийн эмзэг хэсгүүдийг тодорхойлоход тусалсан нь вакцин боловсруулах ажилд шинэ гарц нээж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, зөвхөн эмчилгээ төдийгүй урьдчилан сэргийлэх вакцин гаргах чиглэлд ч энэ ажил үнэ цэнтэй өгөгдөл өгч байна.
Одоо эрдэмтдийн баг энэхүү үр дүнг лабораторийн түвшнээс эмнэлзүйн практикт шилжүүлэхээр ажиллаж байна. Дараагийн шатанд аюулгүй байдал болон үр нөлөөг хүмүүст турших шаардлагатай бөгөөд хэрэв үр дүн батлагдвал Эпштейн-Барр вирустэй холбоотой өвчнөөс сэргийлэх, эмчлэх арга барилд томоохон өөрчлөлт авчирч мэднэ.
Ингэснээр олон жилийн турш үргэлжилсэн төвөгтэй судалгааны эцэст шинжлэх ухаан дэлхий дээр хамгийн өргөн тархсан вирусүүдийн нэгийг бодитоор хянах боломжид улам ойртож байгаа бололтой.
