Зүрхээ эрүүл байлгахын тулд хүн долоо хоногт яг хэр их хөдөлгөөн хийх ёстой вэ. Шинэ судалгаа өнөөгийн нийтлэг зөвлөмжүүдийг дахин эргэцүүлэхэд хүргэж байна. Учир нь судалгааны үр дүнгээс харахад зүрх, судасны системд үзүүлэх ашиг нь дасгал хөдөлгөөний хэмжээ нэмэгдэх тусам улам өсдөг байж магадгүй аж.
Илүү их хөдөлгөөн зүрхийг илүү сайн хамгаалдаг
Одоогийн эрүүл мэндийн зөвлөмжөөр хүн долоо хоногт хамгийн багадаа 150 минутын дунд зэргийн эсвэл эрчимтэй хөдөлгөөн хийх ёстой гэж үздэг. Энэ хэмжээ нь зүрх, судасны өвчнөөс хамгаалах суурь түвшний ашигтай гэж тооцогддог.
Гэвч том хэмжээний өгөгдөлд хийсэн шинэ дүн шинжилгээ өөр дүр зураг харуулжээ. Судлаачид UK Biobank-ийн мэдээлэлд үндэслэн 17 мянга гаруй хүний эрүүл мэндийн байдлыг бараг найман жилийн турш ажигласан байна.
Үр дүн нь тодорхой хамаарлыг харуулжээ. Хүн илүү их хөдөлгөөн хийх тусам зүрх, судасны өвчин тусах эрсдэл нь буурч байв.
Долоо хоногийн стандарт хэмжээг биелүүлдэг хүмүүсийн хувьд зүрхний шигдээс, цус харвалтын эрсдэл ойролцоогоор 8-9 хувиар буурсан бол үүнээс 3-4 дахин их дасгал хийдэг хүмүүсийн эрсдэл 30 хувиас дээш хэмжээгээр буурсан байна.
9-10 цагийн хөдөлгөөн хамгийн өндөр хамгаалалттай холбоотой байв
Судалгаанд хамгийн өндөр ашиг нь долоо хоногт ойролцоогоор 9-10 цагийн биеийн идэвхтэй хөдөлгөөн хийдэг хүмүүст ажиглагджээ. Энэ нь орчин үеийн завгүй амьдралын хэв маягт амархан хэрэгжүүлэх хэмжээ биш боловч зүрхний эрүүл мэндэд хамгийн хүчтэй эерэг нөлөөтэй түвшин гэж үзэгдсэн байна.
Гэхдээ энэ нөлөө хүн бүрт ижил байдлаар илэрдэггүй. Биеийн ерөнхий бэлтгэл сул хүмүүс ижил үр дүнд хүрэхийн тулд илүү удаан хугацаанд хөдөлгөөн хийх шаардлагатай байж болохыг судлаачид тэмдэглэжээ.
Өөрөөр хэлбэл, бие махбод эхлээд тодорхой “суурь ачаалал”-д дасан зохицсоны дараа дасгал хөдөлгөөнөөс авах ашиг илүү мэдэгдэхүйц нэмэгддэг байна.
Одоогийн зөвлөмжийг өөрчлөх шаардлагатай юу
Судалгааны зохиогчид дүгнэлтдээ болгоомжтой хандаж байна. Тэд долоо хоногт 150 минут хөдөлгөөн хийх одоогийн зөвлөмж хэвээрээ чухал, олон хүнд бодитоор хэрэгжүүлэх боломжтой хэвээр гэдгийг онцолжээ.
Энэ хэмжээ нь ихэнх хүний хувьд зүрх, судасны эрүүл мэндийг хамгаалах үндсэн түвшний ашиг өгдөг. Харин шинэ судалгаа үүнээс илүү хөдөлгөөн хийвэл нэмэлт ашиг авч болохыг харуулж байгаа юм.
Оксфордын судлаач Эйден Догертигийн үзэж буйгаар үр дүнг зөвхөн “маш олон цагийн спорт” гэж ойлгох нь хэт шулуун тайлбар байж магадгүй. Гол санаа нь өөр: нэмэлт хөдөлгөөн бүр ач холбогдолтой, ялангуяа хөдөлгөөн багатай хүмүүст бүр ч чухал юм.
Зүрхэнд ашигтай хөдөлгөөний хэмжээ хүн бүрт өөр
Судалгааны тоо баримт хөдөлгөөний хэмжээ ба эрсдэлийн бууралтын хооронд сонирхолтой шатлал байгааг харуулжээ. Жишээлбэл, зүрх, судасны хүндрэл үүсэх эрсдэлийг ойролцоогоор 20 хувиар бууруулах нөлөө долоо хоногт 340-370 минутын идэвхтэй хөдөлгөөн хийх үед ажиглагдсан байна.
Энэ нь одоогийн суурь зөвлөмжөөс хоёр дахин илүү хэмжээ юм.
Гэхдээ “хамгийн тохиромжтой” нэг тоо хүн бүрт ижил үйлчлэхгүй. Хөдөлгөөний хэрэгцээ нь тухайн хүний эхний биеийн бэлтгэл, тэсвэр, эрүүл мэндийн ерөнхий түвшнээс хамаарна. Биеийн тэсвэр сул хүмүүст ижил хамгаалах нөлөө авахын тулд бага зэрэг илүү хугацаа хэрэгтэй байж болно.
Идеал ба бодит амьдралын хоорондын тэнцвэр
Судалгааны үр дүн өндөр тоонууд харуулсан ч үүнийг бүх хүнд заавал мөрдөх шинэ стандарт гэж үзэж болохгүйг судлаачид анхааруулж байна.
Судалгаанд оролцогчдын ердөө 12 орчим хувь нь долоо хоногт 560 минутын хөдөлгөөний түвшинд хүрч чадсан байна. Энэ нь 9 цаг гаруй идэвхтэй хөдөлгөөн гэсэн үг бөгөөд ийм хэмжээний ачаалал хүн бүрийн өдөр тутмын амьдралд тохиромжтой, боломжтой байдаггүй.
Тиймээс олон нийтийн эрүүл мэндийн зөвлөмжүүд одоогоор харьцангуй дунд түвшинд хэвээр байна. Гол зорилго нь эхлээд долоо хоногийн 150 минутын доод хэмжээнд хүрэх, боломжтой бол түүнээс дээш хөдөлгөөн хийх явдал юм.
Зүрхэнд ямар ч хөдөлгөөн ашигтай
British Journal of Sports Medicine сэтгүүлд нийтлэгдсэн энэхүү судалгаа нэг энгийн боловч чухал санааг баталж байна. Зүрхэнд ямар ч хөдөлгөөн ашигтай, харин хөдөлгөөний хэмжээ нэмэгдэх тусам хамгаалах нөлөө ихэвчлэн нэмэгддэг.
Гэхдээ энэ нь одоогийн 150 минутын суурь зөвлөмжийг үгүйсгэж байгаа хэрэг биш. Харин түүнийг илүү өргөн хүрээнд тайлбарлаж байна.
Хүн бүрт тохирох нэг төгс тоо байхгүй ч чиглэл нь тодорхой байна. Илүү их хөдөлгөөн хийх тусам зүрх илүү сайн ажиллаж, зүрх судасны өвчний эрсдэл буурах боломж нэмэгддэг.
