Америкийн эрдэмтэд элэг өөхлөх өвчний хүнд хэлбэр болох метаболизмтай холбоотой стеатогепатит буюу MASH-ийг эмчлэх шинэ аргыг хайх судалгаанд чухал ахиц гаргажээ. Амьтан дээр хийсэн туршилтаар туршилтын DT-109 эм нь элэгний үрэвслийг бууруулаад зогсохгүй гэдэсний хамгаалах саадыг сэргээж, өвчин даамжрах гол шалтгаануудын нэгийг тасалдуулсан байна.
Судалгааны үр дүн The Journal of Clinical Investigation сэтгүүлд нийтлэгджээ.
DT-109 элэг ба гэдэсний холбоог тасалдуулжээ
Michigan Medicine-ийн эрдэмтэд глицин дээр суурилсан трипептид болох DT-109 нэгдлийн нөлөөг судалсан байна. Судалгааны явцад уг бодис гэдэс ба элгийг холбодог аюултай биологийн механизмыг тасалдуулж, MASH-ийн шинж тэмдгийг мэдэгдэхүйц сулруулж чаджээ.
Эмч нарын тооцоогоор өнөөдөр дэлхийн хүн амын ойролцоогоор 7 хувь нь энэ өвчнөөр шаналж байна. Хэрэв цаг тухайд нь эмчлэхгүй бол MASH нь элэгний хатуурал, элэгний хорт хавдар, элэгний дутагдалд хүргэж болзошгүй. Гэсэн ч одоогоор үр дүнтэй эмчилгээний сонголт хязгаарлагдмал хэвээр байгаа юм.
Гэдэс яагаад элгэнд нөлөөлдөг вэ
Шинэ судалгаагаар эрдэмтэд DT-109 яагаад ийм нөлөө үзүүлж байгааг илүү нарийвчлан судалжээ. Тэд MASH үүсэхэд Clostridium perfringens гэх бактери чухал үүрэгтэй болохыг баталсан байна.
Энэ бактери гэдсэнд аммиак их хэмжээгээр үүсгэдэг. Аммиак хэт ихсэх үед гэдэсний салст бүрхэвч гэмтэж, хамгаалах саад нь сулран, хорт бодис болон бактерийн бодисын солилцооны бүтээгдэхүүнүүд цусанд илүү амархан нэвтрэх нөхцөл бүрддэг.
Ингээд эдгээр бодис цусаар дамжин элгэнд хүрч, хүчтэй дархлааны урвал болон архаг үрэвслийг өдөөдөг байна. DT-109 нь яг энэ эмгэг гинжин урвалыг тасалдуулах чадвартай байж магадгүй гэж судлаачид үзэж байна.
Хорт бактери багасаж, гэдэсний хамгаалалт сайжрав
Туршилтын явцад DT-109 нь хулгана болон приматын гэдсэн дэх Clostridium perfringens-ийн хэмжээг мэдэгдэхүйц бууруулжээ. Мөн аммиакийн ялгаралт багассан байна.
Үүний үр дүнд гэдэсний хамгаалах саад илүү бат бөх болж, хорт бодис цус руу нэвтрэх нь эрс багасжээ. Энэ өөрчлөлт нь элэгний байдалд ч эерэгээр нөлөөлсөн байна.
Ялангуяа примат дээр гарсан үр дүн илүү найдвар төрүүлжээ. Учир нь приматын хоол боловсруулах систем болон гэдэсний бичил орчин лабораторийн хулганатай харьцуулахад хүнийхтэй илүү төстэй байдаг. Эдгээр амьтанд DT-109 нь элэгний үрэвслийг бууруулж, өөхлөлт өвчний явцыг сулруулсан байна.
Элэгнээс гадна бусад эрхтэнд ч ашигтай байж магадгүй
Судлаачдын тайлбарласнаар, DT-109 голчлон хоол боловсруулах замд үйлчилдэг. Гэсэн ч түүний эерэг нөлөө бүх бие махбодод тархаж болзошгүй байна.
Өмнөх судалгаануудад энэ нэгдэл приматад судасны хатуурлын товруу үүсэхийг багасгаж, судас шохойжихоос сэргийлэх нөлөөтэй байж болохыг харуулж байжээ. Энэ нь DT-109-ийг зөвхөн элэгний өвчин төдийгүй зүрх судасны эмгэгээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлд ашиглах боломжийг ч нээж магадгүй юм.
Мөн гэдэсний хамгаалах саад алдагдах нь гэдэсний үрэвсэлт өвчнүүдийн хөгжилд чухал үүрэгтэй. Тиймээс эрдэмтэд ирээдүйд DT-109-ийг Crohn-ийн өвчин, шархлаат колит зэрэг эмгэгийн эмчилгээнд турших боломжийг үгүйсгэхгүй байна.
Хүний клиник туршилт дараагийн алхам болно
Одоогоор DT-109-ийн үр дүн амьтан дээрх судалгаагаар тогтоогдоод байна. Дараагийн шатанд нэмэлт судалгаа хийж, дараа нь хүнийг хамарсан клиник туршилтад шилжүүлэхээр төлөвлөж байгаа аж.
Ийм туршилтууд л уг бодис хүний биед аюулгүй эсэх, мөн MASH-ийн эмчилгээнд үнэхээр үр дүнтэй эсэхийг батлах юм.
Шинэ үеийн эмчилгээний суурь тавигдаж магадгүй
Эрдэмтдийн үзэж буйгаар шинэ үр дүн нь MASH хэрхэн үүсэж, даамжирдгийг илүү сайн ойлгоход тусалж байна. Үүний зэрэгцээ элэг, гэдэс, магадгүй зүрх судасны тогтолцоог зэрэг хамгаалах шинэ чиглэлийн эмчилгээ бүтээх боломжийг нээж байна.
Хэрэв дараагийн судалгаанууд одоогийн үр дүнг баталбал DT-109 нь элэг өөхлөх өвчний хамгийн түгээмэл, хамгийн аюултай хэлбэрүүдийн нэгийг эмчлэх шинэ үеийн эмийн үндэс болж магадгүй юм.
Гэхдээ энэ эм одоогоор туршилтын шатанд байгаа тул өөрөө дур мэдэн эмчилгээ хийх, нэмэлт бүтээгдэхүүнээр орлуулах зэрэг алхам хийхгүй байх нь зүйтэй. Элэг өөхлөх өвчний шинж тэмдэг, эрсдэл байгаа бол мэргэжлийн эмчид хандах шаардлагатай.
