Мууртай айлын хүүхдүүдэд астмын дайралт илүү их тохиолддоггүй гэжээ
Астматай хүүхэдтэй олон эцэг эх гэрийн тэжээвэр амьтан, ялангуяа муур хүүхдийнх нь эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлөх вий гэж санаа зовдог. Зарим гэр бүл бүр дуртай муураасаа салах шийдвэр гаргах нь ч бий.
Гэвч Шведийн эрдэмтдийн хийсэн шинэ, өргөн хүрээний судалгаа гэртээ мууртай байх нь хүүхдийн астмын дайралтыг заавал нэмэгдүүлдэг гэсэн түгээмэл ойлголтыг эргэлзээнд оруулжээ.
Астма хүүхдийн хамгийн түгээмэл архаг өвчний нэг хэвээр байна
Астма нь дэлхий даяар хүүхдүүдийн дунд хамгийн түгээмэл тохиолддог архаг өвчнүүдийн нэг бөгөөд эмнэлэгт хэвтэх гол шалтгаануудын нэг хэвээр байна.
Мэргэжилтнүүдийн тооцоогоор, хүүхдүүдийн 9 гаруй хувь, өсвөр насныхны 11 орчим хувь нь астмаар өвчилдөг. Гэхдээ өвчний тархалт улс орон, амьдрах орчин, агаарын чанар, эрүүл мэндийн нөхцөлөөс хамааран ихээхэн ялгаатай байдаг.
Гэрийн тэжээвэр амьтдын нөлөө удаан хугацаанд маргаантай байв
Астма үүсэх болон сэдрэх эрсдэлийн хүчин зүйлсийн дунд агаарын бохирдол, дам тамхидалт, өмнө нь туссан вирусийн халдвар, таргалалт, экзем, улирлын харшлын хамрын үрэвсэл зэрэг харшлын өвчнүүд багтдаг.
Харин гэрийн тэжээвэр амьтан, ялангуяа муур хүүхдийн астмад хэрхэн нөлөөлдөг тухай асуудал эрдэмтдийн дунд олон жил маргаантай байсаар иржээ. Зарим судалгаа муурны харшил астмыг хүндрүүлж магадгүй гэж үздэг бол зарим нь орчны бусад хүчин зүйлс илүү чухал байж болохыг дурддаг.
30 мянга гаруй хүүхдийн мэдээллийг судалжээ
Шведийн Karolinska Institute-ийн судлаачид 4-17 насны нийт 30,277 хүүхдийн мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийсэн байна. Эдгээр хүүхэд астма эсвэл амьсгалын замын харшлын өвчнөөр оношлогдсон байжээ.
Судалгаа 2023-2024 оны хооронд хоёр жилийн хугацаанд үргэлжилсэн. Эрдэмтэд Шведийн үндэсний эрүүл мэндийн бүртгэлүүдээс эмнэлэгт хэвтсэн тохиолдол, хэрэглэсэн эм, астмын хяналтын тест, уушгины үйл ажиллагааны үзүүлэлт зэрэг мэдээллийг ашигласан байна.
Үндэсний муурны бүртгэл судалгааг илүү нарийвчлалтай болгожээ
Энэхүү судалгааны нэг онцлог нь Шведийн Үндэсний муурны бүртгэлийг ашигласан явдал байв. Тус улсад гэрийн муурыг бүртгүүлэх шаардлагатай байдаг тул судлаачид ямар хүүхдүүд гэртээ мууртай амьдардагийг харьцангуй нарийвчлалтай тодорхойлох боломжтой болсон байна.
Судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн 9.4 орчим хувь нь гэртээ дор хаяж нэг мууртай амьдардаг байжээ.
Мууртай байх нь астмын хүндрэлийг нэмэгдүүлээгүй
Судалгааны үр дүн эрдэмтдийн анхаарлыг татахуйц байв. Тэд гэртээ мууртай амьдрах болон астмын хүнд хэлбэрийн хооронд статистикийн хувьд ач холбогдолтой холбоо илрүүлээгүй байна.
Дунд болон хүнд хэлбэрийн астма мууртай хүүхдүүдийн 9.6 хувьд, харин гэртээ муургүй хүүхдүүдийн 10.1 хувьд ажиглагджээ. Энэ ялгаа маш бага байсан тул практик ач холбогдолгүй гэж үзсэн байна.
Астмын сэдрэлтийн түвшин ч бараг ижил байв
Астмын дайралт буюу шинж тэмдэг огцом сэдрэх тохиолдлын хувьд ч хоёр бүлгийн хооронд мэдэгдэхүйц ялгаа гараагүй байна.
Гэртээ мууртай хүүхдүүдийн 3.3 хувьд астмын сэдрэлт илэрсэн бол муургүй хүүхдүүдийн 3.5 хувьд ийм тохиолдол бүртгэгджээ. Энэ нь мууртай байх нь хүүхдийн астмын дайралтыг автоматаар нэмэгдүүлдэг гэсэн ойлголтод хүчтэй эргэлзээ төрүүлж байна.
Уушгины үйл ажиллагаанд ч ялгаа ажиглагдаагүй
Судлаачид мөн спирометрийн шинжилгээний мэдээлэлтэй хүүхдүүдийн тусдаа бүлгийг авч үзсэн байна. Спирометр нь уушги хэр сайн ажиллаж байгааг хэмждэг тусгай шинжилгээ юм.
Энэ бүлэгт ч гэртээ мууртай болон муургүй хүүхдүүдийн амьсгалын тогтолцооны үзүүлэлтүүдийн хооронд мэдэгдэхүйц ялгаа илрээгүй байна. Өөрөөр хэлбэл, мууртай амьдрах нь судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн уушгины үйл ажиллагааг муутгасан гэх нотолгоо олдоогүй аж.
Муурны аллерген хаа сайгүй байдаг байж магадгүй
Судалгааны авторуудын үзэж буйгаар, ийм үр дүн гарах нэг шалтгаан нь муурны аллерген зөвхөн мууртай айлд байдаггүйтэй холбоотой байж магадгүй.
Муурны үс, арьсны жижиг ширхэг, аллерген нь сургууль, нийтийн тээвэр, олон нийтийн газар зэрэг орчинд ч тархсан байдаг. Тиймээс гэртээ муургүй хүүхэд ч өдөр тутамд муурны аллергенд тодорхой хэмжээгээр өртөх боломжтой.
Энэ нь мууртай болон муургүй айлын хүүхдүүдийн бодит өртөлтийн ялгааг өмнө нь бодож байснаас бага болгож болох юм.
Гэсэн ч эцсийн дүгнэлт хийхэд эрт байна
Хэдийгээр судалгааны үр дүн эерэг харагдаж байгаа ч эрдэмтэд хэт туйлширсан дүгнэлт хийхээс болгоомжлохыг зөвлөжээ.
Судалгаанд хүүхдүүд яг ямар төрлийн аллергенд мэдрэг байсныг тусгайлан тооцоогүй байна. Мөн муурны бүртгэл харьцангуй шинэ учраас зарим мууртай гэр бүл андуурч муургүй бүлэгт орсон байх боломжтой гэж судлаачид тэмдэглэжээ.
Муураа заавал буруутгах хэрэггүй байж магадгүй
Гэсэн ч энэ нь тухайн чиглэлд хийгдсэн хамгийн том судалгаануудын нэг бөгөөд гэртээ мууртай амьдрах нь хүүхдийн астмыг заавал хүндрүүлдэггүй байж болохыг харуулсан чухал нотолгоо болж байна.
Эрдэмтэд гэрийн тэжээвэр амьтантай байх эсэх шийдвэрийг хүүхэд бүрийн өвчний онцлог, эмчийн зөвлөгөө, харшлын шинжилгээний үр дүнг харгалзан тус тусад нь гаргах ёстой гэж онцолсон байна.
Гэхдээ олон гэр бүлийн хувьд энэ судалгаа сайхан мэдээ болж магадгүй. Учир нь хайртай муур нь хүүхдийн эрүүл мэндийн заавал дайсан биш байж болохыг шинэ мэдээлэл харуулж байна.
