АНУ-ын эмч нар эрхтэн шилжүүлэн суулгах салбарт шинэ алхам хийв
Америкийн эмч нар ХДХВ-ийн халдвар тээгч донороос ХДХВ-тэй өөр нэг өвчтөнд уушги шилжүүлэн суулгах мэс заслыг амжилттай хийсэн нь анагаах ухааны түүхэнд анхны тохиолдол боллоо.
Нью-Йоркийн их сургуулийн Анагаах ухааны сургуулийн мэдээлснээр, энэхүү ажилбар цаашид ХДХВ-тэй өвчтөнүүдэд уушгины донор олох боломжийг нэмэгдүүлж, эрхтэн шилжүүлэн суулгах эмчилгээний хүрээг өргөжүүлэх ач холбогдолтой гэж үзэж байна.
Уушги шилжүүлэн суулгах ийм ажилбар өмнө нь хийгдэж байгаагүй
Өмнө нь ХДХВ-тэй донороос ижил халдвартай өвчтөнд зүрх болон хэвлийн хөндийн эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс засал хийгдэж байсан ч уушгины хувьд ийм туршлага байгаагүй юм.
NYUSM-ийн дэд профессор Марк Сонник энэ үйл явдлыг онцолж, мэс засалд оролцсон өвчтөний шийдвэрийг өндрөөр үнэлжээ.
“Бид өмнө нь ХДХВ-тэй нэг өвчтөнөөс уг вирусийг тээгч өөр өвчтөнд зүрх болон хэвлийн хөндийн эрхтнүүдийг шилжүүлэн суулгах мэс засал хийж байсан боловч уушгины хувьд ийм ажилбар урьд өмнө хэзээ ч хийж байгаагүй. Тиймээс урьд өмнө хэн ч зүрхэлж байгаагүй энэхүү туршилтад оролцох зориг гаргасан өвчтөндөө талархал илэрхийлье” гэж NYUSM-ийн дэд профессор Марк Сонник ярилаа.
Хууль эрх зүйн хориг олон жил саад болж байв
Эрдэмтдийн тайлбарлаж буйгаар, ХДХВ-тэй өвчтөнүүдэд эрхтэн шилжүүлэн суулгах боломжийг хууль эрх зүйн хязгаарлалтууд олон жилийн турш хааж иржээ.
АНУ-д 2013 он хүртэл ХДХВ-тэй донороос эрхтэн авахыг, хүлээн авагч нь мөн ХДХВ-тэй байсан ч, эрүүгийн гэмт хэрэгт тооцдог байсан байна.
Ийм зохицуулалт нь донорын эрхтэн хүлээж буй ХДХВ-тэй өвчтөнүүдийн боломжийг эрс багасгаж байсан гэж эмч нар үздэг.
Аюулгүй шилжүүлэн суулгах шинэ протоколууд хэрэгжиж эхэлжээ
Сүүлийн жилүүдэд эрдэмтэд ХДХВ-тэй донороос ижил халдвартай өвчтөнд эрхтэн шилжүүлэх аюулгүй аргачлал, протоколуудыг боловсруулж эхэлсэн байна.
Үүний хүрээнд зүрх, элэг, хэвлийн хөндийн зарим эрхтэн шилжүүлэн суулгах туршилтууд хийгдсэн ч уушги нь илүү нарийн, эрсдэл өндөртэй эрхтэнд тооцогддог тул өмнө нь ийм ажилбар хийгдээгүй байжээ.
Энэ удаагийн амжилт нь уушги шилжүүлэн суулгах эмчилгээний боломжийг илүү өргөн хүрээнд авч үзэх үндэслэл болж байна.
56 настай өвчтөнд уушги болон элэг хамтад нь шилжүүлжээ
Сонник болон түүний баг 2000 онд ХДХВ-ийн халдвар авсан, саркоидоз гэх уушгийг гэмтээдэг үрэвсэлт өвчнөөр шаналж байсан 56 настай өвчтөнд уг мэс заслыг хийсэн байна.
Тухайн өвчтөн 2021 онд бактерийн халдвар авсны дараа биеийн байдал нь эрс дордож, саркоидоз нь дахин сэдэрчээ. Улмаар өвчин зөвхөн уушгийг нь бус, элгийг нь ч гэмтээж эхэлсэн байна.
Хүндрэлийн улмаас тэрээр эмнэлэгт хэвтэж, хиймэл амьсгалын аппарат залгуулах шаардлагатай болсон аж.
Давхар эрхтэн шилжүүлэн суулгах туршилтад оролцсон байна
Эрүүл мэндийн нөхцөл байдал хүндэрсний улмаас өвчтөн давхар эрхтэн шилжүүлэн суулгах туршилтад оролцохоор зөвшөөрсөн байна.
Ингээд энэ оны гуравдугаар сард ХДХВ-ийн халдвартай донороос түүнд уушги болон элгийг хамтад нь шилжүүлэн суулгажээ.
Энэ нь ХДХВ-тэй донороос ХДХВ-тэй өвчтөнд уушги шилжүүлэн суулгасан анхны амжилттай тохиолдол болж бүртгэгдсэн байна.
Өвчтөн дөрвөн жилийн дараа өөрөө амьсгалж эхэлжээ
Мэс засал амжилттай болсон бөгөөд өвчтөн сүүлийн дөрвөн жилийн хугацаанд анх удаа бие даан амьсгалж эхэлсэн байна.
Мөн түүний хөдөлгөөн сэргэж эхэлсэн нь эмчилгээний үр дүн эерэг байгааг харуулж байгаа гэж эмч нар үзжээ.
Энэ ахиц нь тухайн өвчтөний амьдралын чанарыг сайжруулахаас гадна ижил нөхцөлтэй олон хүний хувьд итгэл найдвар төрүүлж байна.
ХДХВ-тэй өвчтөнүүдэд шинэ боломж нээгдэж магадгүй
Эрдэмтдийн үзэж буйгаар, ийм төрлийн мэс засал цаашид илүү тогтсон, аюулгүй протоколын дагуу хэрэгжвэл ХДХВ-ийн халдвар тээгч өвчтөнүүдэд донорын эрхтэн олох боломж нэмэгдэх юм.
Донорын хомсдол нь эрхтэн шилжүүлэн суулгах салбарын хамгийн том хүндрэлүүдийн нэг хэвээр байгаа энэ үед ХДХВ-тэй доноруудын эрхтнийг ижил халдвартай өвчтөнүүдэд ашиглах боломжийг судлах нь олон хүний амийг аврах ач холбогдолтой гэж мэргэжилтнүүд онцолж байна.
Энэ удаагийн түүхэн мэс засал ХДХВ-тэй хүмүүсийн эмчилгээ, эрхтэн шилжүүлэн суулгах боломжийг илүү бодитойгоор өргөжүүлэх эхлэл болж магадгүй юм.
