Cambridge-ийн эрдэмтэд анагаах ухаанд шинэ алхам хийв
Cambridge их сургуулийн судлаачид ирээдүйн анагаах ухаанд чухал нөлөө үзүүлж болзошгүй шинэ төрлийн вакцин танилцуулжээ. Энэхүү вакцины гол бүрэлдэхүүн хэсгийг бүрэн хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар зохион бүтээсэн бөгөөд технологи нь хүн дээрх анхны туршилтын үе шатыг аль хэдийн давсан байна.
Төслийн гол зорилго нь зөвхөн хүний биед халдварладаг одоогийн бүх төрлийн коронавирусээс хамгаалахаас гадна сарьсан багваахай болон бусад амьтдын дунд тархдаг, ирээдүйд шинэ цар тахал үүсгэж болзошгүй ойролцоо төрлийн вирусүүдийн эсрэг үйлчлэх өргөн хүрээний вакцин бүтээх явдал юм.
Хиймэл оюун ухаан вакцин бүтээхэд хэрхэн тусалдаг вэ
Уламжлалт вакцинууд дархлааны системийг тодорхой нэг вирус эсвэл түүний хэсгийг таньж сургадаг. Гэвч гол асуудал нь вирусүүд байнга хувьсан өөрчлөгдөж байдагт оршино. Тиймээс томуугийн вакциныг жил бүр шинэчлэх шаардлагатай болдог бөгөөд COVID-19-ийн эсрэг бэлдмэлүүдийг ч шинэ хувилбаруудад тохируулан хэд хэдэн удаа өөрчилсөн.
Харин хиймэл оюун ухаан энэ асуудлыг өөр өнцгөөс шийдэх боломж олгож байна. Тусгай алгоритмууд хоорондоо ойролцоо олон мянган вирусийн генетикийн мэдээллийг шинжилж, хувьслын явцад бараг өөрчлөгддөггүй тогтвортой хэсгүүдийг илрүүлдэг.
Ийм тогтвортой бүтэц нь дархлааны системд зориулсан илүү өргөн хүрээний бай болох боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, вирус өөрчлөгдсөн ч дархлаа таних боломжтой хэсгийг сонгон ашиглах зарчим юм.
Судалгааг сарбековирусийн бүлэг дээр төвлөрүүлжээ
Cambridge-ийн судлаачид уг аргыг сарбековирусийн бүлэгт ашигласан байна. Энэ бүлэгт SARS, COVID-19-ийг үүсгэгч вирусүүд болон амьтдын дунд эргэлддэг хэд хэдэн төрлийн коронавирус багтдаг.
Эрдэмтэд эдгээр вирусийн нийтлэг, тогтвортой шинжүүдийг илрүүлж, шинэ вакцины үндэс болгожээ. Ингэснээр нэг төрлийн вирус биш, харин ойролцоо бүлгийн олон вирусийн эсрэг дархлааны хариу урвал үүсгэх зорилготой бэлдмэл бий болсон байна.
Энэ вакцин mRNA бэлдмэлээс юугаараа ялгаатай вэ
COVID-19 цар тахлын үеэр өргөн хэрэглэгдсэн мессенжер РНХ-д суурилсан вакцинуудаас ялгаатай нь Cambridge-ийн шинэ бүтээл ДНХ технологийг ашиглаж байна.
ДНХ вакцинууд хэд хэдэн чухал давуу талтай гэж үздэг. Тэд илүү тогтвортой хадгалагддаг, маш хатуу хүйтэн хэлхээ шаарддаггүй, мөн эмнэлгийн дэд бүтэц сул бүс нутаг руу тээвэрлэхэд илүү хялбар байж болно.
Энэ нь ялангуяа цар тахал, халдварын томоохон дэгдэлтийн үед вакциныг олон оронд түргэн хүргэхэд чухал ач холбогдолтой юм.
Зүүгүй тарилга ашиглах боломжтой
Шинэ вакцины өөр нэг сонирхолтой онцлог нь хэрэглэх арга юм. Уламжлалт зүүний оронд хүчтэй шингэний урсгалаар вакциныг арьсаар дамжуулан биед оруулах технологи ашиглаж байна.
Ийм арга нь вакцинжуулалтыг өвдөлт багатай болгож, олон хүнийг богино хугацаанд хамруулах ажлыг хурдасгах боломжтой гэж судлаачид үзэж байна. Ялангуяа халдварын дэгдэлт гарсан үед зүү, тариурын хамаарлыг багасгах нь практик давуу талтай байж болох юм.
Ирээдүйн цар тахлыг урьдчилан зогсоох боломж
Эрдэмтдийн үзэж байгаагаар өргөн хүрээний вакцинууд шинэ халдварт өвчинтэй тэмцэх арга барилыг үндсээр нь өөрчилж магадгүй. Хэрэв нэг бэлдмэл бүхэл бүтэн вирусийн бүлгээс хамгаалах чадвартай бол эрүүл мэндийн байгууллагууд шинэ үүсгэгч дэлхий даяар тархахаас өмнө хариу арга хэмжээ авах боломжтой болно.
Ийм хандлага зөвхөн коронавирусээр хязгаарлагдахгүй. Томуугийн вирус байнга өөрчлөгддөг тул эрдэмтэд жил бүр ямар омог хамгийн их тархахыг урьдчилан таамаглаж вакцин боловсруулдаг. Харин өргөн хүрээний вакцин бий болбол хүн төрөлхтөн вирусийг байнга хөөж гүйцэх шаардлагаас тодорхой хэмжээнд ангижрах боломжтой.
Мөн одоогийн вакцинууд хангалттай хамгаалалт өгдөггүй ховор боловч аюултай халдварын хувилбаруудтай тэмцэхэд ийм төрлийн бэлдмэл тус болж мэднэ.
Анхны туршилтаар юу илэрсэн бэ
Хүн дээр хийсэн эхний клиникийн судалгаагаар хиймэл оюун ухааны тусламжтай бүтээсэн ДНХ вакцин нь сарбековирусийн өөр өөр төрлийг таних чадвартай эсрэгбие үүсгэж байгааг харуулжээ.
Мөн бэлдмэл аюулгүй байдлын хувьд сайн үзүүлэлттэй байсан бөгөөд судалгаанд оролцогчид ерөнхийдөө сайн тэсвэрлэсэн байна. Энэ нь технологийг цаашид хөгжүүлэх боломжтойг харуулсан эхний эерэг дохио гэж үзэж байна.
Гэхдээ бүрэн бэлэн вакцин гэж хэлэхэд эрт байна
Гэсэн ч судлаачид одоогоор үүнийг бэлэн болсон универсал вакцин гэж дүгнэхэд эрт гэдгийг онцолж байна. Дархлааны хариу урвал дунд зэрэг байсан бөгөөд хамгаалалт хэр удаан үргэлжлэхийг цаашид тогтоох шаардлагатай.
Мөн нэмэлт тун хэрэгтэй эсэх, бодит нөхцөлд халдвараас хэр сайн хамгаалах, өвчний хүндрэлийг бууруулах чадвар нь ямар байх зэрэг олон асуулт нээлттэй хэвээр байна.
Цаашид илүү том судалгаа хийнэ
Дараагийн шатанд илүү өргөн хүрээний клиникийн туршилтууд хийгдэх юм. Эдгээр судалгаа нь вакцин бодит амьдрал дээр халдвараас урьдчилан сэргийлж чадах эсэх, эсвэл өвчний явцыг хөнгөрүүлэх боломжтой эсэхийг батлах зорилготой.
Мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар жинхэнэ өргөн хүрээний вакцин хэрэглээнд нэвтрэх хүртэл хэдэн жил шаардагдаж магадгүй. Гэсэн ч энэхүү судалгаа хиймэл оюун ухаан анагаах ухаанд шинэ боломж нээж, ирээдүйн цар тахлаас хүн төрөлхтнийг хамгаалах бэлдмэл бүтээх явцыг мэдэгдэхүйц хурдасгаж болохыг харуулж байна.
