Америкийн Зүрхний нийгэмлэгийн хуралд танилцуулсан урьдчилсан шатны судалгаагаар архаг нойргүйдэлтэй хүмүүс мелатониныг удаан хугацаагаар хэрэглэсэн тохиолдолд зүрхний дутагдалд орох эрсдэл өндөр байж болзошгүй гэсэн хамаарал ажиглагджээ.
Мөн ийм хүмүүсийн дунд зүрхний дутагдлын улмаас эмнэлэгт хэвтэх болон бусад шалтгаанаар нас барах эрсдэл нэмэгдсэнтэй холбоотой үзүүлэлт гарсан байна.
Гэхдээ судалгааны үр дүн нь мелатонин өөрөө зүрхний дутагдлыг шууд үүсгэдгийг нотлоогүй гэдгийг эрдэмтэд онцолжээ. Харин олон хүн мелатониныг нойрыг сайжруулах байгалийн гаралтай, харьцангуй аюулгүй арга гэж үздэг тул урт хугацааны хэрэглээний аюулгүй байдлыг дахин нягтлах шаардлага гарч болзошгүйг энэхүү судалгаа харуулсан байна.
Мелатонин гэж юу вэ?
Мелатонин нь хүний тархины эпифиз булчирхайгаас ялгардаг даавар бөгөөд биеийн хоногийн хэмнэл буюу биологийн цагийг зохицуулахад чухал үүрэгтэй.
Орой харанхуй болох үед хүний биед мелатонины хэмжээ нэмэгдэж, унтахад бэлтгэдэг бол өдрийн гэрэлд түвшин нь буурдаг байна.
Эмийн сангуудад худалдаалагддаг мелатонины бэлдмэл нь хүний биеэс ялгардаг мелатонинтой химийн бүтцийн хувьд ижил байдаг. Иймээс хүмүүс нойргүйдэл, цагийн бүс солигдсоноос үүсэх нойрны хямрал зэрэг үед өргөн хэрэглэдэг.
Судалгаанд оролцогчдыг хэрэглээгээр нь хоёр бүлэгт хуваажээ
Шинэ судалгаанд эрдэмтэд оролцогчдын цахим эрүүл мэндийн бүртгэл дэх мелатонины хэрэглээг үндэслэн хоёр бүлэг байгуулсан байна.
Эрүүл мэндийн бүртгэлдээ дор хаяж нэг жилийн хугацаанд мелатонин хэрэглэсэн гэсэн тэмдэглэлтэй хүмүүсийг нэг бүлэгт, харин мелатонин хэрэглэсэн ямар ч бүртгэлгүй хүмүүсийг нөгөө бүлэгт оруулжээ.
Дараа нь судлаачид архаг нойргүйдэлтэй, нэг жилээс дээш хугацаанд мелатонин хэрэглэсэн хүмүүсийн өвчний түүхийг таван жилийн турш ажигласан байна.
Тэднийг мөн нойргүйдэлтэй боловч мелатонин хэрэглэсэн бүртгэлгүй хүмүүстэй харьцуулжээ. Судалгаанд эхнээсээ зүрхний дутагдалтай байсан болон бусад төрлийн нойрны эм хэрэглэдэг хүмүүсийг оруулаагүй байна.
Зүрхний дутагдлын тохиолдол 4.6 хувьтай гарчээ
Судалгааны дүнгээр хоёр бүлгийн хооронд мэдэгдэхүйц ялгаа ажиглагдсан байна.
Архаг нойргүйдэлтэй бөгөөд мелатониныг 12 сар болон түүнээс удаан хэрэглэсэн насанд хүрэгчдийн хувьд таван жилийн хугацаанд зүрхний дутагдалтай болох магадлал мелатонин хэрэглээгүй бүлгээс 90 хувиар өндөр гарчээ.
Тодруулбал, мелатонин хэрэглэдэг бүлэгт зүрхний дутагдлын тохиолдол 4.6 хувь байсан бол хэрэглэдэггүй бүлэгт 2.7 хувь байжээ.
Энэ тоо нь харьцангуй эрсдэлийн өсөлтийг харуулж байгаа ч судалгааны загвараас шалтгаалан мелатонин нь өөрөө эрсдэлийн шууд шалтгаан гэж дүгнэх боломжгүй юм.
Нэмэлт шинжилгээгээр 82 хувийн өндөр эрсдэл ажиглагдсан
Судлаачид хүмүүс мелатониныг үнэхээр удаан хугацаанд хэрэглэсэн эсэхийг илүү баттай шалгахын тулд нэмэлт дүн шинжилгээ хийжээ.
Үүнд 90-ээс доошгүй хоногийн зайтайгаар дор хаяж хоёр удаа мелатонин авсан хүмүүсийг тусад нь авч үзсэн байна.
Энэ бүлэгт ч ижил төрлийн хамаарал ажиглагдаж, зүрхний дутагдалтай болох магадлал мелатонин хэрэглээгүй хүмүүсээс 82 хувиар өндөр гарчээ.
Гэсэн ч энэ нь мөн л шалтгаан-үр дагаврын холбоог баталсан гэсэн үг биш бөгөөд өөр олон хүчин зүйл нөлөөлсөн байх боломжтой.
Судалгаанд хэд хэдэн хязгаарлалт бий
Эрдэмтэд үр дүнг тайлбарлахдаа судалгааны хэд хэдэн сул талыг дурдсан байна.
Юуны өмнө мелатонины худалдаа, хэрэглээний зохицуулалт улс орон бүрт өөр байдаг. Жишээлбэл, АНУ зэрэг зарим улсад мелатониныг жоргүйгээр шууд худалдан авч болдог бол Их Британид зөвхөн эмчийн жороор олгодог.
Харин судлаачид оролцогч бүр аль улсад амьдарч байсныг нарийн тодорхойлох боломжгүй байсан аж.
Мөн зөвхөн цахим эрүүл мэндийн бүртгэлд мелатонин хэрэглэсэн нь тэмдэглэгдсэн хүмүүсийг хэрэглэгчдийн бүлэгт оруулсан нь бас нэг сул тал болсон байна.
Жоргүйгээр мелатонин худалдаж авах боломжтой орнуудад хэрэглэгч бэлдмэл авч хэрэглэсэн ч эмнэлгийн бүртгэлд нь огт тэмдэглэгдээгүй байх магадлалтай. Иймээс бодит хэрэглээг бүрэн нарийвчлалтай тогтоогоогүй байх боломжтой.
Мелатониноо шууд зогсоох үндэслэл болохгүй
Энэхүү судалгаа нь урьдчилсан шатны ажиглалтын шинжтэй бөгөөд мелатонин зүрхний дутагдал үүсгэдгийг нотлоогүй. Тиймээс зөвхөн энэ үр дүнд үндэслэн эмчийн зөвлөгөөгүйгээр хэрэглээгээ шууд зогсоох нь зохимжгүй.
Харин мелатониныг олон сар, жил дараалан тогтмол хэрэглэж байгаа, ялангуяа зүрх судасны эрсдэлт хүчин зүйлтэй хүмүүс тун, хэрэглээний хугацаагаа эмчтэйгээ ярилцах нь илүү зөв алхам байж болох юм.
Цаашид мелатонины удаан хугацааны хэрэглээ зүрх судасны эрүүл мэндэд үнэхээр нөлөөлдөг эсэхийг тогтоохын тулд илүү нарийн, хяналттай судалгаа шаардлагатай хэвээр байна.
