Засгийн газрын хуралдаанаас тэтгэврийн тогтолцоог шинэчлэх шийдвэр танилцууллаа
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан өнөөдөр болж, гарсан шийдвэрүүдийг Ерөнхий сайд Н.Учрал танилцууллаа. Тэрээр Монгол Улсын иргэдийн дундаж наслалт нэмэгдэж байгаа нь эерэг үзүүлэлт боловч үүнтэй зэрэгцэн тэтгэврийн тогтолцоог шинэчлэх шаардлага улам нэмэгдэж байна гэж мэдэгдэв.
Ерөнхий сайдын хэлснээр, иргэдийн амьдралын чанар сайжирч, тэтгэвэр авах хугацаа уртсаж байгаа тул одоогийн тогтолцоог илүү шударга, тогтвортой болгох шаардлагатай байна.
Нэг тэтгэвэр авагчийг тэтгэх залуусын тоо буурч байна
Н.Учрал тэтгэврийн сангийн ачаалал улам нэмэгдэж байгааг онцоллоо. Өмнө нь гурван залуу хүн нэг тэтгэвэр авагчийн тэтгэврийг бүрдүүлдэг байсан бол одоо хоёр залуу нэг тэтгэвэр авагчийн тэтгэврийг төлж байгаа аж.
Харин 2050 он гэхэд энэ харьцаа 1:1 болж, нэг ажиллагч нэг тэтгэвэр авагчийн ачааллыг үүрэх төлөвтэй байна. Ийм нөхцөлд тэтгэвэр амьдралд хүрэлцэх байдал улам хүндрэх эрсдэлтэй гэж Ерөнхий сайд тайлбарлав.
Түүний үзэж буйгаар, энэ нөхцөл байдал тэтгэврийн бодлогыг зөвхөн жил бүр нэмэх хэлбэрээр бус, тогтолцооны түвшинд өөрчлөх шаардлагатайг харуулж байна.
Олон жил шимтгэл төлсөн иргэдийн үр шимийг нэмэгдүүлнэ
Ерөнхий сайд Н.Учрал олон жил ажиллаж, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн иргэдийн хувьд үр шим нь хангалттай мэдрэгдэхгүй байгаа асуудлыг хөндлөө.
Тэрээр иргэд “илүү олон жил шимтгэл төлсний үр дүн хаана байна вэ” гэж байнга асуудаг гэдгийг хэлсэн байна. Бага цалинтай хүн хэдэн жил шимтгэл төлсөн ч баталгаа сул, тэтгэвэр бага тогтоогддог. Мөн 25 жил ажилласан иргэн 20 эсвэл 30 жил ажилласантай ойролцоо хэмжээний тэтгэвэр авах тохиолдол байгаа нь шударга бус гэж үзжээ.
Иймээс шинэчлэл нь илүү олон жил хөдөлмөрлөсөн, шимтгэл төлсөн иргэдэд бодит урамшуулал өгөх, хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих зорилготой аж.
10 тэтгэвэр авагчийн зургаа нь бага тэтгэвэр авдаг
Одоогийн байдлаар Монгол Улсад 504 мянган хүн тэтгэвэр авч байна. Үүнээс 10 тэтгэвэр авагчийн зургаа нь бага тэтгэвэр авдаг гэж Ерөнхий сайд мэдээллээ.
Нийт тэтгэвэр авагчдын 57 хувь нь 796 мянган төгрөгөөс доош тэтгэвэр авдаг байна. Тэтгэврийг жил бүр инфляцтай уялдуулан нэмэгдүүлж байгаа ч цаашид одоогийн байдлаар үргэлжилбэл тэтгэвэр тавихад хүндрэл үүсэх эрсдэлтэй гэж Засгийн газар үзэж байна.
25 жилээс дээш ажилласан жил тутмын нэмэгдэл өснө
Тэтгэврийн шинэчлэлийн хүрээнд 25 жилээс дээш ажилласан жил тутам олгодог нэмэгдлийг өөрчлөхөөр төлөвлөжээ.
Өмнө нь 25 жилээс дээш ажилласан жил бүрт 1.5 хувийн нэмэгдэл тооцдог байсан бол үүнийг 2 хувь болгохоор болж байна. Энэ өөрчлөлт нь олон жил ажилласан иргэдийн тэтгэврийн хэмжээнд шууд эерэг нөлөө үзүүлэхээр байна.
Ингэснээр шимтгэл төлсөн хугацаа урт байх тусам тэтгэвэрт гарах үед илүү бодит ялгаа гарах боломж бүрдэнэ гэж үзэж байна.
35 жил ажилласан иргэний тэтгэврийн тооцоолол 72.5 хувь болно
Ерөнхий сайд Н.Учралын танилцуулснаар, 35 жил ажилласан иргэний тэтгэвэр тогтоохдоо өмнө нь цалингийн 67.5 хувиар тооцдог байсан бол шинэчлэлээр 72.5 хувь болгоно.
Энэ нь хөдөлмөр эрхэлсэн хугацааг дэмжих, олон жил тасралтгүй ажиллаж шимтгэл төлсөн иргэдэд илүү шударга тэтгэвэр тогтоох зорилготой гэж тайлбарлав.
Шинэчлэлийн гол санаа нь тэтгэврийн хэмжээ ялгаагүй байх биш, харин хөдөлмөрлөсөн жил, төлсөн шимтгэл, ажилласан хугацааны бодит ялгааг тэтгэвэрт тусгах явдал юм.
Эмэгтэйчүүд тэтгэврээ хойшлуулбал жил бүр 4 хувиар нэмэгдэнэ
Мөн эмэгтэйчүүд тэтгэвэрт гарах хугацаагаа өөрийн сонголтоор хойшлуулбал жил тутам тэтгэврийн хэмжээг 4 хувиар нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байна.
Жишээлбэл, 57 насандаа тэтгэвэрт гарах боломжтой эмэгтэй 60 нас хүртлээ ажиллахаар сонговол түүний тэтгэвэр 12 хувиар нэмэгдэх юм.
Энэ зохицуулалт нь хөдөлмөрийн зах зээлд үргэлжлүүлэн ажиллах хүсэлтэй иргэдийг дэмжих, тэтгэврийн тогтолцоонд илүү уян хатан сонголт бий болгох зорилготой байна.
Тэтгэврийн шинэчлэл хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих зорилготой
Н.Учралын хэлснээр, Засгийн газрын тэтгэврийн шинэчлэл нь зөвхөн тэтгэвэр нэмэх тухай асуудал биш юм. Харин нийгмийн даатгалд хамрагдалтыг нэмэгдүүлэх, хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих, олон жил шимтгэл төлсөн иргэдэд бодит үр өгөөж өгөх зорилготой аж.
Ингэснээр иргэд илүү олон жил хөдөлмөрлөж, шимтгэл төлсний үр шимээ тэтгэвэрт гарахдаа мэдрэх боломжтой болно гэж Засгийн газар үзэж байна.
