Илүүдэл жин, таргалалт нь 2-р хэлбэрийн чихрийн шижин үүсэх гол эрсдэлт хүчин зүйлсийн нэг гэж удаан хугацаанд үзэж ирсэн. Гэвч олон улсын шинэ томоохон судалгаагаар зөвхөн өөхний хэмжээ бус, булчингийн байдал ч өвчний эрсдэлд чухал нөлөөтэй болохыг харуулжээ.
Таргалалт ба сул булчингийн хавсарсан нөлөө
Curtin University-ийн эрдэмтэд таргалалттай хэрнээ булчингийн масс багатай, эсвэл булчингийн хүч сул хүмүүст 2-р хэлбэрийн чихрийн шижин тусах магадлал илүү өндөр байдгийг тогтоосон байна.
Судалгаанд бараг 480 мянган насанд хүрсэн хүн хамрагдсан бөгөөд тэдний эрүүл мэндийн байдлыг 14 жилийн турш ажиглажээ. Судалгаа эхлэх үед оролцогчдын хэн нь ч чихрийн шижингүй байсан аж.
Энэхүү ажлын үр дүнг чихрийн шижин судлалын тэргүүлэх анагаах ухааны сэтгүүлүүдийн нэг болох “Diabetes Care”-д нийтэлсэн байна.
Саркопенийн таргалалт яагаад аюултай вэ
Судлаачид саркопенийн таргалалт гэж нэрлэгддэг нөхцөл байдалд онцгой анхаарал хандуулжээ. Энэ нь хүний биед өөхний эд илүүдэлтэй боловч булчингийн масс багассан, булчин сул болсон байдлыг хэлдэг.
Ийм нөхцөлтэй хүмүүс эрүүл биеийн бүтэцтэй хүмүүстэй харьцуулахад 2-р хэлбэрийн чихрийн шижин тусах магадлал 3.5 дахин өндөр байжээ.
Мөн саркопенийн таргалалттай хүмүүсийн чихрийн шижинтэй болох эрсдэл:
- зөвхөн таргалалттай хүмүүсээс 19 хувиар өндөр;
- таргалалтгүй боловч булчингийн масс, хүч багатай хүмүүсээс 91 хувиар өндөр байсан байна.
Судалгааны зохиогчдын үзэж буйгаар энэ нь чихрийн шижингийн эрсдэл зөвхөн илүүдэл жинтэй холбоотой гэсэн уламжлалт ойлголтыг өөрчилж байгаа юм.
Булчин цусан дахь сахрыг зохицуулахад тусалдаг
Судалгааны ахлах зохиогчдын нэг Zongyan Guan-ийн хэлснээр, хүний эрүүл мэндийг үнэлэхдээ зөвхөн биеийн жин бус, булчингийн тогтолцооны байдлыг давхар анхаарах шаардлагатай аж.
Арван жилийн хугацаанд саркопенийн таргалалттай хүмүүсийн бараг 15 хувь нь 2-р хэлбэрийн чихрийн шижинтэй болсон байна. Харин булчингийн асуудалгүй таргалалттай хүмүүсийн дунд энэ үзүүлэлт ойролцоогоор 11 хувь байсан бол таргалалт ч үгүй, саркопени ч үгүй хүмүүсийн хувьд ердөө 3 орчим хувь байжээ.
Булчингийн сулрал ба чихрийн шижингийн эрсдэлийн холбоо эмэгтэйчүүд болон 60-аас доош насныхны дунд илүү хүчтэй илэрсэн байна.
Судалгааны ахлах зохиогч, профессор Mario Siervo урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ илүү цогц байх ёстойг онцолжээ.
“Эрүүл мэндийн ажилтнууд ихэвчлэн биеийн жин, таргалалтыг хянадаг. Харин бидний үр дүн булчингийн эрүүл мэндийг үнэлэх нь өндөр эрсдэлтэй хүмүүсийг эрт илрүүлэхэд тусалж болохыг харуулж байна” гэж тэр хэлсэн байна.
Дасгал хөдөлгөөн чухал хамгаалалт болно
Булчин нь цусан дахь глюкозын хэмжээг зохицуулахад гол үүрэгтэй. Хүн хөдөлгөөн хийх үед булчин глюкозыг эрчим хүчний эх үүсвэр болгон идэвхтэй ашигладаг бөгөөд ингэснээр бие махбод цусан дахь сахрын түвшинг хэвийн барихад дэмжлэг үзүүлдэг.
Diabetes WA-ийн Jessica Weiss-ийн тайлбарласнаар тогтмол дасгал хөдөлгөөн нь инсулинд үзүүлэх биеийн мэдрэмжийг сайжруулдаг. Инсулин нь глюкозыг цуснаас эс рүү шилжүүлэх үүрэгтэй даавар юм.
Иймээс хүний биед үйл ажиллагаатай булчин их байх тусам, мөн тэр булчингаа тогтмол ажиллуулах тусам организм цусан дахь сахрыг илүү сайн хянах боломжтой болдог байна.
Чихрийн шижинтэй тэмцэх шинэ хандлага
Эрдэмтдийн үзэж буйгаар хүн амын насжилт нэмэгдэж, таргалалтын тохиолдол өсөж буй энэ үед булчингийн эрүүл мэндийг хамгаалах нь 2-р хэлбэрийн чихрийн шижингээс урьдчилан сэргийлэх чухал чиглэлүүдийн нэг болох төлөвтэй байна.
Шинэ судалгаа нэг зүйлийг тод харуулж байна. Чихрийн шижинтэй тэмцэх нь зөвхөн жин хасах тухай асуудал биш юм.
Булчингийн хүчийг хадгалах, тогтмол хөдөлгөөн хийх, зөв хооллох, эрүүл амьдралын хэв маяг баримтлах нь өвчнөөс хамгаалах бас нэг чухал хүчин зүйл болж чадна.
