Биеийн идэвх үнэхээр хүний өөрийгөө мэдрэх байдлыг өөрчилдөг ч олон нийтийн ойлгодгоос арай өөр хэлбэрээр нөлөөлдөг байна. Шинэ өргөн хүрээний судалгаагаар энгийн алхалт болон өдөр тутмын бусад хөдөлгөөн нь хүнийг заавал шууд тайван, аз жаргалтай болгохоос илүүтэйгээр хамгийн түрүүнд эрч хүчийг нэмэгдүүлдэг болохыг харуулжээ.
Ийм дүгнэлтийг Ruhr University Bochum-ийн судлаачид Австри, Германы хамтран ажиллагсадтайгаа хамт хийсэн байна. Судалгааны үр дүн Nature Human Behaviour сэтгүүлд нийтлэгджээ.
Судлаачид хүмүүсийг өдөр тутмын амьдралд нь ажиглажээ
Өмнөх олон судалгааг ихэвчлэн лабораторийн нөхцөлд явуулдаг байсан. Оролцогчид гүйлтийн зам дээр гүйж, дараа нь сэтгэл санааныхаа талаар асуултад хариулаад явдаг байв. Гэвч ийм орчин нь бодит амьдрал дээр биеийн идэвх хүний мэдрэмжид хэрхэн нөлөөлдгийг бүрэн харуулж чаддаггүй.
Энэ удаа эрдэмтэд 14 улсын 8 223 хүний мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийжээ. Оролцогчид бугуйндаа хөдөлгөөн хэмжигч тусгай төхөөрөмж зүүж, мөн гар утсаараа өөрийн тухайн үеийн мэдрэмжийн талаар тогтмол асуултад хариулж байсан байна.
Нийтдээ дараах хэмжээний мэдээлэл цуглуулжээ.
- сэтгэл санааны 321 мянга гаруй үнэлгээ;
- хөдөлгөөн хянасан бараг 1 сая цагийн мэдээлэл;
- 67 тусдаа судалгааны өгөгдөл.
Хөдөлгөөн ба сайн сэтгэл санаа хоорондоо холбоотой
Судалгаагаар хүмүүс биеийн идэвхийн дараа өөрийгөө илүү сайн мэдэрч байсан нь тогтоогджээ. Гэхдээ үүнтэй зэрэгцэн тэд сэтгэл санаа нь аль хэдийн сайн байх үедээ илүү их хөдлөх хандлагатай байв.
Өөрөөр хэлбэл, энэ холбоо хоёр чиглэлд ажилладаг байна. Хөдөлгөөн хүний мэдрэмжийг сайжруулдаг бол сайн сэтгэл санаа өөрөө илүү их хөдөлгөөн хийхэд түлхэц болдог аж.
Хамгийн хүчтэй нөлөө нь эрч хүч нэмэгдэх явдал байв
Хамгийн тод ажиглагдсан өөрчлөлт нь сэргэлэн, эрч хүчтэй болох мэдрэмж байжээ. Оролцогчдын 95-аас дээш хувь нь хөдөлсний дараа өөрийгөө илүү идэвхтэй, эрч хүчтэй, үйлдэл хийхэд бэлэн болсон гэж мэдүүлсэн байна.
Энгийн алхалт хүртэл мэдэгдэхүйц үр дүн өгч байжээ. Сууж байхтай харьцуулахад алхалт нь дөрвөн онооны шатлалаар эрч хүчний түвшнийг 0.62 оноогоор нэмэгдүүлсэн байна. Энэ нь өөрийгөө илүү дээр мэдрэхийн тулд заавал хүнд дасгал хийх шаардлагагүй, өдрийн турш ердөө илүү их хөдөлгөөнтэй байх нь ч хангалттай байж болохыг харуулж байна.
Гэнэтийн үр дүн: тайван мэдрэмж бага зэрэг буурчээ
Түгээмэл ойлголтоос ялгаатай нь биеийн идэвх хүмүүсийг үргэлж илүү тайван болгодоггүй аж. Харин эсрэгээрээ, олон оролцогч хөдөлгөөний дараа тайван мэдрэмж нь бага зэрэг буурсан гэж хариулжээ.
Алхалтын дараа тайван байдлын үзүүлэлт дунджаар 0.22 оноогоор буурсан байна. Энэ нь ойлгомжтой үр дүн гэж судлаачид үзэж байна. Учир нь хөдөлгөөний дараа бие махбод бүрэн амрах төлөвт бус, харин илүү идэвхтэй, бэлэн байдалд ордог.
Сөрөг сэтгэл хөдлөл бараг өөрчлөгдөөгүй
Судалгаагаар хөдөлсний дараа түгшүүр, гуниг, уур бухимдал шууд мэдэгдэхүйц багассан гэх нотолгоо илрээгүй байна. Гэхдээ энэ нь спорт сэтгэцийн эрүүл мэндэд тус болохгүй гэсэн үг биш юм.
Сөрөг мэдрэмжийг бууруулахын тулд илүү тогтмол дасгал, урт хугацаа эсвэл өөр төрлийн ачаалал шаардлагатай байж болзошгүй гэж судлаачид үзжээ.
Сэтгэл санаа муутай хүмүүс хамгийн их үр дүн мэдэрчээ
Биеийн идэвх судалгааны эхэнд өөрийгөө хамгийн тааруу мэдэрч байсан хүмүүст илүү ашигтай нөлөө үзүүлсэн байна.
Сэтгэл зүйн сайн сайхан байдлын түвшин багатай оролцогчид хөдөлгөөний дараа хамгийн их сайжрал мэдэрчээ. Энэ нь багахан хэмжээний хөдөлгөөн ч гунигласан, мохсон сэтгэл санаатай хүмүүст чухал дэмжлэг болж болохыг харуулж байна.
Энэ судалгаа яагаад чухал вэ
Судалгааны үр дүнгээс харахад хөдөлгөөний ашиг тус зөвхөн спорт зааланд хийдэг дасгалаар хязгаарлагддаггүй байна. Богинохон алхалт, шатаар өгсөх, гэрийн идэвхтэй ажил хийх зэрэг энгийн үйлдэл ч эрч хүчийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлж чадна.
Эмч нарын хувьд энэ нь ядаргаа, сулбагар байдал, сэтгэл санааны таагүй мэдрэмжийн талаар гомдоллодог хүмүүст илүү их хөдөлгөөн хийхийг зөвлөх бас нэг үндэслэл болж байна.
Гол дүгнэлт
Биеийн идэвх хүнийг үргэлж шууд тайван болгож, түгшүүрээс ангижруулдаггүй. Харин богино хугацаанд үзүүлдэг хамгийн гол нөлөө нь эрч хүч, сэргэлэн байдал, аливаа зүйл хийх бэлэн байдлыг нэмэгдүүлэх явдал юм.
Хэдхэн минутын хөдөлгөөн ч хүний өөрийгөө мэдрэх байдлыг эерэгээр өөрчилж чадна. Заримдаа илүү дээр мэдрэх хамгийн энгийн арга нь ердөө босоод алхах байж мэднэ.