Нийслэл Улаанбаатар хот үүсэн байгуулагдсаны 387 жилийн ой, “Нийслэлийн өдөр”-ийг тохиолдуулан үе үеийн хотын удирдлагууд Их хүрээний түүхэн нүүдлийг мөнхжүүлсэн Гэрэлт хөшөөнд хүндэтгэл үзүүлжээ.
Уг дурсгал нь Их хүрээ 1778 онд сүүлчийн удаа нүүдэл хийж, өнөөгийн Улаанбаатар хот байрлаж буй Алтан тэвшийн хөндийн Хүн чулууны хонхорт суурьшсан түүхэн үйл явдалд зориулан босгогдсон юм.
Нийслэлийн түүхийг хойч үед өвлүүлэх бэлгэдэл
Гэрэлт хөшөө нь зөвхөн нэгэн түүхэн үйл явдлыг дурссан байгууламж бус, Улаанбаатар хотын үүсэл хөгжил, хотын түүхэн замналыг ирээдүй үеийнхэнд өвлүүлэн үлдээх утга агуулгатай дурсгалд тооцогддог.
Мөн нийслэлийн түүх, соёлын өвийг эрхэмлэн хамгаалах, өнгөрсөн үеийн хөгжлийн замналыг эргэн сануулах бэлгэдэл болж байна.
“Нийслэлийн өдөр”-өөр Улаанбаатар хотын үүсэл, хөгжил, үе үеийн удирдлага болон нийслэлчүүдийн бүтээн байгуулалт, хөдөлмөр зүтгэлийг дурсан хүндэтгэдэг уламжлалтай. Түүнчлэн хотын цаашдын хөгжлийн төлөөх хамтын зорилгыг бататгах ач холбогдолтой өдөр юм.
Улаанбаатарын өнөөгийн байрлал, бүтэц
Улаанбаатар хот Монгол Улсын төв хэсэгт, хуучнаар Алтан тэвшийн хөндий хэмээн нэрлэгдэж байсан, өнөөгийн Туул болон Сэлбэ голын бэлчир орчимд оршдог.
Нийслэл далайн түвшнээс дээш 1300-1350 метрийн өндөрт байрладаг бөгөөд Богд хан, Сонгинохайрхан, Чингэлтэй, Баянзүрх гэсэн дөрвөн уулаар хүрээлэгддэг.
Хотын нийт нутаг дэвсгэр 4,704.4 ам километр бөгөөд 2021 оны эцсийн байдлаар 1,649,172 хүн оршин сууж байжээ. Засаг захиргааны нэгжийн хувьд Улаанбаатар есөн дүүрэг, 204 хороонд хуваагддаг.
Өргөөнөөс Монголын нийслэл болсон түүх
Улаанбаатар хотын үүсэл 1639 онтой холбогддог. Тухайн үед Ширээт цагаан нуурт Өндөр гэгээнийг залж, орд өргөө байгуулснаар өнөөгийн нийслэлийн өмнөх суурь тавигдсан гэж үздэг.
Үүнээс хойш Их хүрээ олон удаа нутаг сэлгэн нүүдэллэж, 1778 онд өнөөгийн байршилдаа окончател байдлаар суурьшжээ.
Анх шашин, худалдааны гол төвүүдийн нэг байсан Их хүрээ 1912 оноос улсын нийслэлийн үүрэг гүйцэтгэх болж, XX зуунд хотжилт эрчимжин барилга байгууламж, аж үйлдвэрийн хөгжилтэй томоохон төв болон өргөжсөн байна.
Өнөөдөр Улаанбаатар хот Монгол Улсын улс төр, эдийн засаг, соёл, технологийн хамгийн том төв хэвээр байгаа бөгөөд 387 жилийн түүхэн ойгоороо өнгөрсөн замналаа дурсаж, нийслэлийн үүсэлтэй салшгүй холбоотой Их хүрээний түүхэн нүүдэлд хүндэтгэл үзүүллээ.
