Бага насанд тогтмол хөдөлгөөнтэй байх нь бие махбодыг эрчим хүчээ илүү хэмнэлттэй ашиглахад “сургаж” болзошгүйг шинэ туршилт харуулжээ. Судлаачдын ажигласан энэ нөлөө өсөлтийн үе дууссаны дараа ч хадгалагдсан байна.
Хүүхэд насанд хэр идэвхтэй хөдөлдөг байдал нь насанд хүрсэн хойно алхах үед бие организм хэр их эрчим хүч зарцуулахад нөлөөлж чадах уу гэсэн асуултад шинэ туршилт сонирхолтой хариу өгчээ. Одоогоор энэ үзэгдэл шувуунд ажиглагдсан ч цаашдын судалгаанд хүний биеийн хөгжилтэй харьцуулан шинжлэх боломжтой гэж үзэж байна.
Өсөх үедээ нэмэлт ачаалалтай явсан шувууд илүү “хэмнэлттэй” болжээ
Pennsylvania-ийн их сургуулийн судлаачид залуу цесарка шувууд өсөлтийн үедээ хөлөндөө нэмэлт жинтэй тогтмол явсны дараа насанд хүрэхдээ хөдөлгөөний эрчим хүчний хэрэглээгээ мэдэгдэхүйц оновчтой болгосныг тогтоосон байна.
Тэд нас бие гүйцсэнийхээ дараа ижил нэмэлт жинг үүрэн алхахдаа ачаалалгүй энгийн шувуутай бараг адил хэмжээний эрчим хүч зарцуулжээ.
Өөрөөр хэлбэл өсөлтийн үед байнга тулгарсан механик ачаалалд бие организм нь удаан хугацаанд дасан зохицсон байж болохыг туршилт харуулсан байна.
23 хувийн нэмэлт зарцуулалтыг бие организм “арилгаж” чаджээ
Туршилтад нийт 12 цесарка шувуу оролцсон байна.
Хоёр долоо хоногтойгоос нь эхлэн 16 долоо хоног хүртэл буюу бараг бүрэн өсөж гүйцэх хугацаанд зургаан шувууны нэг хөлөнд биеийн жингийнх нь ойролцоогоор 4 хувьтай тэнцэх жижиг ачаа зүүлгэжээ.
Харин үлдсэн зургаан шувуу ямар нэг нэмэлт ачаалалгүйгээр өссөн байна.
Бүх шувуу ижил орчинд амьдарч, ижил нөхцөлд дасгал хийжээ. Есөн долоо хоногтойгоос нь эхлэн гүйлтийн зам дээр алхахад сургаж, дараа нь насанд хүрсэн үед нь эрчим хүчний зарцуулалтыг хэмжсэн байна.
Нэмэлт жинтэй анх удаа алхаж үзсэн шувуудын эрчим хүчний хэрэглээ ачаалалгүй үеийнхээсээ 23 хувиар өссөн байна.
Харин өсөлтийн туршид ижил жинтэй явж сурсан шувуудад ийм “нэмэлт төлбөр” бараг ажиглагдаагүй аж.
Түүнчлэн тэд зарим тохиолдолд ачаатай алхахдаа ачаагүй үеэсээ бүр бага эрчим хүч зарцуулсан байна. Энэ нь бие организм ачаалалд урьдчилан дасан зохицож, илүү үр ашигтай хөдөлгөөн бий болгосон байж болохыг харуулжээ.
Өсөлтийн үеэр хөдөлгөөний механик өөрчлөгдөж болзошгүй
Судлаачдын хамгийн их анхаарал татсан зүйл нь энэ дасан зохицол байлаа.
Өмнө нь хөдөлгөөний “хэмнэлттэй” байдал нь ихэвчлэн тогтвортой шинж гэж ойлгогддог байсан бол шинэ үр дүн өсөж буй бие организм өдөр бүр тулгарч буй механик шаардлагад нийцүүлэн өөрийгөө өөрчилж чаддаг байж болохыг харуулж байна.
Яг ямар механизм энэ өөрчлөлтийг бий болгосон нь одоогоор тодорхойгүй.
Шалтгаан нь мөчний бүтэц, булчингийн ажиллагаа, биеийн байрлал, хөдөлгөөний зохицуулалт эсвэл алхалтын механик өөрчлөгдсөнтэй холбоотой байж болох аж.
Иймээс шувууд зүгээр л “илүү хүчтэй” болсон биш, харин хөдөлгөөнөө илүү үр ашигтай гүйцэтгэдэг болсон байх боломжтой.
Энэ нь хүмүүст юу гэсэн үг вэ?
Эндээс судалгааны хамгийн сонирхолтой асуулт гарч ирж байна.
Судлаачид ижил зарчим хүний хөгжилд ч тодорхой хэмжээнд үйлчилж болохыг үгүйсгээгүй ч туршилт зөвхөн цесарка шувуун дээр хийгдсэн тул үр дүнг шууд хүнд хамааруулахад эрт гэдгийг онцолж байна.
Гэсэн хэдий ч хүний хөдөлгөөний дадал, эрчим хүчний зарцуулалт, өсөлтийн үеийн биеийн хөгжил хооронд холбоо байж болох тухай таамгийг энэ судалгаа дэмжиж байна.
“Хөдөлгөөн хэцүү санагдана — тэгээд бүр бага хөдөлнө” гэсэн тойрог үүсэж болох уу?
Хүмүүс хэт ядраадаг, эрчим хүч их шаарддаг хөдөлгөөнөөс зөнгөөрөө зайлсхийх хандлагатай байж болох тухай таамаг бий.
Хэрэв хүүхэд насандаа хөдөлгөөн багатай байх нь насанд хүрсэн хойно хөдөлгөөн хийхэд илүү их эрчим хүч шаардах нөхцөл бүрдүүлдэг бол нэг төрлийн хаалттай тойрог үүсэж болох юм.
Өөрөөр хэлбэл хөдөлгөөн хийхэд хэцүү санагдана, тиймээс хүн бага хөдөлнө, улмаар хөдөлгөөн улам хүнд мэт санагдах нөхцөл бий болж магадгүй.
Гэхдээ энэ нь одоогоор батлагдсан дүгнэлт биш, зөвхөн цаашдын судалгаанд шалгах шаардлагатай таамаг юм.
Идэвхтэй хүүхэд нас урт хугацааны нөлөөтэй байж магадгүй
Үүний эсрэгээр тогтмол тоглох, спортоор хичээллэх, өдөр тутам идэвхтэй хөдөлгөөнтэй байх нь өсөж буй бие организмд хөдөлгөөнийг илүү хэмнэлттэй гүйцэтгэх хэв маяг бүрдүүлэхэд тусалж болзошгүй.
Гэхдээ хүүхэд насанд дасгал хийснээр насанд хүрсэн хойно заавал илүү тэсвэртэй болно гэж шууд дүгнэх боломжгүй.
Судалгааны гол санаа нь өсөж буй бие махбод зөвхөн хэмжээгээрээ томордоггүй, харин өдөр бүр тулгардаг ачаалалтай хэрхэн ажиллахаа “сурч” байдаг байж болохыг харуулж байна.
Хэрэв энэ зүй тогтол хүний биед ч хэсэгчлэн үйлчилдэг нь батлагдвал идэвхтэй хүүхэд насны нөлөө бидний боддогоос хавьгүй удаан үргэлжилж болох юм.
